مبحث دوم : امضاء الکترونیکی

بر خلاف عرف جامعه در اسناد نوشته کاغذی هر شخص که نوشته ای را تنظیم می نماید، آنرا امضاء می کند. این امضاء انتساب نوشته را به امضاء کننده مشخص می کند. در اسناد الکترونیکی همانگونه که ذکر شد انتساب یک داده پیام با سند الکترونیک به ارسال کننده آن طرق مختلفی داشته و دارای شرایطی می باشد، در اسناد الکترونیکی بحث امضاء الکترونیکی بیشتر در خصوص اشخاص حقوقی مطرح است. به دلیل اهمیت به روابط تجاری و تسریع و تسهیل این امر و حمایت قانونگذار از این مقوله قوانین و مقررات مطرح شده در این موضوع در خصوص اشخاص حقوقی اعم از اشخاص حقوقی حقوق عمومی و حقوق خصوصی مطرح شده است، معمولا دو شخص که از طریق پست الکترونیک با یکدیگر مکاتبه می نمایند نیازی به استفاده از امضاء الکترونیکی ندارند زیرا اولا مکاتبات و عندالزوم معاملات آنها از لحاظ مالی فاقد ارزش بالایی می باشد و ثانیا و مقررات استفاده از امضاء الکترونیکی برای اشخاص عادی علاوه بر لزوم وجود شرایطی خاص و گاه مشکلاتی را نیز برای آنها به همراه  می آورد.

بحث ایمنی و اعتماد از همان ابتدای ظهور این پدیده عالم گیر ( اینترنت ) مطرح و موضوع بحث و تحقیق متخصصان بوده و روش های مختلف رمز نگاری و امضای الکترونیک با همین تفکر ایجاد و گسترش یافته و بعد ها در مقررات بین المللی و قانون داخلی ارزیابی و مورد حمایت قرار گرفتند.

یکی از عواملی که باعث اعتبار قرارداد یا هر سند دیگری می شود، بحث انتساب آن به صادر کننده است که تا کنون از طریق مهر یا امضاء صورت می گرفته و دلیل معتبری برای تحقق صحت انتساب صادر کننده بوده است.

در قراردادهای الکترونیکی نیز اسناد و اطلاعات باید به امضای شخص صادر کننده برسد تا بتوان صحت و انتساب آنها را به وی احراز کرد.

لذا این طریق ( مبادلات الکترونیک ) بسیار به صرفه تر از بکار گیری سیستم ثابت و بایگانی کاغذی خواهد بود.

به هر حال وقوع اختلاف امری معمول و اجتناب ناپذیر است.

حال اگر شخص اسناد الکترونیکی را که در دسترس دارد و بر روی لوازم ثبت الکترونیکی مانند، لوح  فشرده       ( CD , DVD ) ، Flash Memory و Disc قرار داده و آنها را به دادگاه تحویل دهد، آیا دادگاه این اطلاعات را به عنوان دلیل خواهد پذیرفت؟ لازم است که امکان یا عدم امکان این مسئله با دقت بررسی گردد و هر گاه به این نتیجه رسیدیم که اسناد الکترونیکی را می توان تحت عنوان ادله اثبات دعوی تلقی نمود باید نحوه پذیرش و قدرت اثباتی سند الکترونیکی را نیز بیان کرد. اهمیت بحث زمانی آشکار می گردد که ناظر به معاملات روزمره الکترونیکی است که با توجه به پیشرفت علم و وسایل نوین ارتباطی و سرعت آن در دنیای اسناد الکترونیکی جایگزین اسناد سنتی ( کاغذی ) می شوند و معمولاً سوالاتی مطرح می شود که عبارتند از:

  • آیا امضای الکترونیکی را می توان جایگزین امضا سنتی نمود؟
  • آیا در امضای الکترونیکی امکان جعل وجود دارد؟
  • قدرت اثباتی ادله الکترونیکی به چه میزان خواهد بود؟
  • شناسایی دیگران در فضای مجازی به چه صورت خواهد بود؟
  • آیا راهی برای اثبات انتساب امضای الکترونیکی به شخص معرفی شده در آن وجود دارد؟

تحولات نوین تجارت الکترونیک، امری غیر قابل انکار می باشد، ملحق شدن به این شیوه که تجارت را تسهیل و روابط تجاری را سرعت می بخشند یکی از نیازهای بازار و تجارت جامعه می باشد. امضاء تایید حقوقی یک سند است و امضا الکترونیک به عنوان یکی از مباحث مهم تجارت الکترونیکی مورد توجه علم حقوق قرار گرفته است. هدف از ایجاد امضاء الکترونیکی جایگزینی آن با امضاهای سنتی و برخورداری ارتباطات از امنیت کافی در دنیای مجازی می باشد.

دانلود متن کامل پایان نامه بررسی ماهیت سند الکترونیکی و تعهدات ناشی از آن