مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

از این رو افراط در تأویل دستوری به فضل‌فروشی و افراط در تأویل فنی به تیرگی و ابهام منجر می گردد. این دو در سبک مؤلف ترکیب می شوند و به نظر شلایر ماخر «فهمِ تمام و کمالِ سبک، تمامیِ نهایتِ علم هرمنوتیک می باشد.»[1]

1-3-2-5 نیت مؤلف:

از آن چیز که آمد نمی‌توان به این نتیجه رسید که شلایر ماخر می‌خواست به یاری تأویل فنی مؤلف را بشناسد، نکتۀ اصلی به نظر او قدرت دادن به شگردهایی بود که برای پژوهش معنا به کار می‌آیند. به همین دلیل شلایر ماخر هرگونه کوشش برای شناخت متون از راه زندگی مؤلف آن‌ها را محکوم به شکست می‌دانست… او بر خلاف آن چیز که در آغاز به چشم می‌آید اساساً به نیّت مؤلف باور نداشت و می‌گفت که مؤلف از آن‌چه که می‌آفریند بی‌خبر می باشد و همواره سویه‌هایی از اثر خود را نمی‌بیند و نمی‌شناسد… شناخت تأویل کننده از مؤلف بارها بیش از شناختی می باشد که مؤلف از خویشتن دارد. او از بسیاری از چیزها خبر ندارد. چیزهایی که تأویل کننده از آن‌ها باخبر می باشد…[البته] نباید از این نکته که شلایز ماخر به نیّت مؤلف بی‌اعتنا بود به این نتیجه برسیم که او معنای نهایی، اصلی و قطعی متن را هم رد می‌نمود… او با قاطعیت می‌نوشت که هر واژه در هر عبارت دارای یک معناست… شلایر ماخر به صراحت فرض چند معنایی را رد کرده می باشد… [به نظر وی] هر روشی را دنبال کنیم بایستی به معنای نهایی و قطعی برسیم.[2]

1-3-2-6 دور هرمنوتیکی:

این‌که معنای نهایی و باطنی پنهان می باشد و ما همواره به آن نزدیک می‌شویم اما به آن دست نمی‌یابیم، خود، یکی از دستاوردهای نظری رمانتیک‌ها بود، و البته از نظر شلایر ماخر موجب بروز مشکل ها و ناسازه‌هایی هم در کار می گردد. یکی از این ناسازه‌ها، مسئلۀ دور هرمنوتیکی می باشد که هست و بایستی به آن دقیق شویم. ما معنای یک عبارت را از چه طریقی می‌فهمیم؟ از طریق دقت به معنای واژه‌هایی که در آن به کار رفته می باشد. از سویی دیگر بیشتر واژه‌ها معناهای گوناگون و متفاوتی دارند، ما چگونه معنای خاص را از هر یک از آن‌ها درک می‌کنیم؟ از راه جایگاه آن‌ها در عبارت. به این ترتیب گرفتار یک دور منطقی هستیم. شلایر ماخر برای رهایی از این دور، گریز‌راهی یافته بود:

عبارت از یک سو به قاعده‌های قراردادی که آن را بامعنا می‌کنند (قاعده‌های دستوری، صرفی، نحوی، مجازی و غیره) متصل می باشد و از سویی دیگر به زمینۀ تاریخی، یعنی فهم عبارت با تأویل‌های فنی و دستوری آغاز می گردد و در نتیجه زیرا در جایگاه تاریخی قرار می‌گیرد مسأله‌ساز نخواهد بود.[3]

 

 


 

1-3-3 ویلهلم دیلتای (Wilhelm Dilthey ) (1911-1833 م.):

 

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

ویلهلم دیلتای متفکر نیمۀ دوم قرن نوزدهم کار خود را در زمینۀ هرمنوتیک متمرکز بر شناخت رابطۀ معنای اثر و نیّت مؤلف نمود… او به شدت زیر نفوذ رمانتیک‌ها بود و نظرش در ارتباط با اهمیت نیّت مؤلف بازتاب این شیفتگی می باشد[4]. اگر بخواهیم مهم‌ترین نکته در ارتباط با هرمنوتیک دیلتای را اختصار کنیم به این حکم می‌رسیم که شناخت علمی، عینی و دقیق شرایط پیدایش یک متن یکسر امکان‌پذیر می باشد. دیلتای هرمنوتیک را روش شناسی کامل، همگانی و اساسی علوم انسانی می‌نامید و معنای متن را با نیّت ذهنی مؤلف یکی می‌دانست. به نظر او می‌توان با مطالعه اسناد، حقایق و داده‌های تاریخی، آمار و غیره، جهان زندۀ مؤلف، یعنی دنیای ذهن مؤلف را شناخت و حتی مؤلف را چنان‌که خود خویشتن را می‌شناخت بازیافت.[5]

دیلتای شیفتۀ شلایر ماخر بود و زندگی‌نامۀ مفصلی دربارۀ او نگاشت. وی به دنبال پاسخی در برابر پیروان پوزیتیویسم بود که گزاره‌های علوم انسانی را فاقد معنا معرفی می‌کردند. دیلتای این پاسخ را در هرمنوتیک پیدا نمود.

پوزیتیویست‌ها معیار معناداری گزاره‌ها را آزمون‌پذیری آن‌ها می‌دانستند و دانش‌های انسانی مانند تاریخ را به دلیل عدم امکان آزمون در آن‌ها، فاقد ارزش علمی می‌شمردند. انکار ارزش تاریخ، بحرانی جدی در تفکر تاریخ‌گرای دیلتای محسوب می‌گردید. دفاع از ساحت علوم انسانی، و به تعبیر دیلتای علوم معنوی، رسالت اصلی هرمنوتیک دیلتای بود.[6]

دیلتای قلمرو هرمنوتیک را مربوط به متن، سخن، زندگی بشر، ایماها و اشارات، اعمال، زندگی خود و دیگری، نقاشی، نهادها، جوامع و حوادث گذشته می‌داند.

از دیــدگاه شخصی زیرا دیلتای هدف هرمنوتیک یا تأویل، دستیـابی به نیت و منظــور مـؤلف – صاحب متن یا اثر – می باشد. البته دیدگاه او با گادامر و هایدگر تفاوتهایی دارد اما همه در یک مفهوم متفقند و آن لزوم مطالعه و تبیین متون از دو نظرگاه می باشد:

[1] – پالمر 101

[2] – احمدی، ساختار و تأویل متن 536

[3] – احمدی، ساختار و هرمنوتیک 77و78

[4] – احمدی، ساختار و تأویل متن 530

[5] – احمدی، ساختار و تأویل متن 536 و 537

[6] – هادوی تهرانی 4

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  • پیشینۀ علم تأویل چیست؟
  • نظر تفکر اسماعیلی دربارۀ تأویل به عنوان اصل بنیادین این مذهب چیست؟
  • پیشینۀ علم هرمنوتیک در تفکر غرب چیست؟
  • آیا تأویل، آنچنان که ناصرخسرو به عنوان یک اسماعیلی بلندمرتبه به آن دست می‌یازد، با هرمنوتیک، آنچنان که در غرب تعریف می گردد، شباهت دارد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

از لینک پایین صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید: