عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطاربر اساس کتاب نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

هانس گئورگ گادامر در کتاب «حقیقت و روش» خود می‌گوید: فهم شدن هر متن فرهنگی همواره از منظر کسانی صورت می‌گیرد که آن متن را فهم می‌کنند… بی تردید هر متنی واجدِ ساختاری عینی می باشد لیکن معنا در زمره‌ی اجزاء ذاتی متن نیست (به بیانی دیگر، معنا ماهیتی تغییرناپذیر ندارد) در واقع معنا چیزی می باشد که هر شخصی با خواندن متن، آن را ایجاد می کند. گادامر همچنین تأکید می کند که متن و خواننده همواره در موقعیتی تاریخی و اجتماعی با یکدیگر مواجه می شوند و جایگاه مند بودن این مواجهه همیشه در تعامل بین خواننده و متن تأثیر می گذارد، وی معتقد می باشد که به همین سبب هر متنی همواره با پیش پنداشت یا پیش داوری قرائت می گردد، به سخن دیگر متن هنگام قرائت شدن کیفیتی اصیل و دست نخورده ندارد بلکه آگاهی خواننده-یا زمینه‌ی قرائت-در [معنی استنباط شده از] متن تأثیر می‌گذارد. در واقع هر متن در فرایندی که گادامر آن را «دور تأویل» می‌نامد معنا می‌یابد که طی آن عینیت متن با اندیشه‌های پیش پنداشته‌ی خواننده رویارو می گردد (و چه بسا آنان را تعدیل می کند). (پاینده،88) البته ناگفته پیداست که مفهوم متن در مطالب گفته شده را می‌توان توسعه بخشید و هر رویداد بیرونی را همچون متنی باز و تأویل پذیر قلمداد نمود.

به نمونه‌ی دیگری از این حکایات تصریح می گردد تا تفاوت ادراک مخاطبان از یک پدیده، بهتر دریافته گردد: شیخی همراه با مریدان «آسیاسنگی» را از راه دراز حمل می‌کردند، از قضا، سنگ در راه می‌شکند، در این لحظه شیخ دچار وجد و حالت می گردد، اصحابِ وی با خشم و تعجب می‌گویند، همه‌ی رنج و مال ما ضایع گردید و آسیا نیز معطل ماند، از برای چه شیخ ما به وجد آمد؟ شیخ پاسخ می‌دهد زیرا سنگ بشکست به گوش دل راز او و حالتش را شنیدم و معلومم گشت که این سنگ، هم اکنون که شکست آرام پیدا نمود و از سرگشتگی بسیار که روز و شب گریبانگیرش بود رها گردید.

شیــخ گفت این از آن اینجا شکست
گر نبــودی این شکســــتش اندکی
زیرا شکستی آمد او را آشـــــــکار
زیرا ز سنگ این حالتم معلوم‌گشـت
زیرا به گوش دل شنیــــــدم راز او
  تا ز ســـرگـــردانی بســـــیار رست
روز و شــــب سرگشته بودی بی شکی
دائماً آرام یافــــت آن بــــی قـــــرار
حالی، از سنگم، دلی زیرا موم‌گــــشت
اوفتـــاد ایــــن حالتـــم آغــــاز از او

(عطار،243:1386)

حال می‌توان حدس زد که اگر دیگرانی شاهد ماجرای شکستن سنگ پس از کوشش و مشقت بسیار بودند، چه می‌پنداشتند و چه واکنشی نشان می‌دادند؛ برای مثال شاید اگر صوفی ِدیگری این صحنه را نظاره می‌نمود چنین می‌پنداشت: “تا اراده‌ی خداوندی نباشد از کوشش بشر چیزی به سامان نمی‌رسد” یا اگر فیلسوفی دهری شاهد این ماجرا بود، از آن “پوچی و بی حاصلی زندگی” یا “عدم تناسب کوشش و نتیجه در عالم خلقت” را در می‌پیدا نمود  و آن را خللی در نظامِ احسنِ کائنات می‌پنداشت؛ همچنین می‌توان تصور نمود اگر دیوانه‌ای دگراندیش چنین صحنه‌ای را می‌دید از خداوند به سبب بی عدالتی و ضایع گذاشتن کوشش بندگان گله می‌نمود و همین‌گونه کسان دیگر.

 

 

2-13-دگراندیشان

 

در کنار دیوانگانی که در برابر خداوند تسلیم و خاضع و با حضرتش در صلح و سازش بودند، بیدلانی وجود داشتند که دلِ پُری از خداوند داشتند. آنان خداوند را تنها مسوول  ناکامی‌ها و محرومیت‌های خود می‌دانستند و اِبایی نداشتند که با روش‌های مختلف، خدا و اعمالش را به باد انتقاد بگیرند، آنها تنها به این قانع نبودند که نظر خود را درمورد‌ی حکومت و اداره‌ی الهی، اظهار کنند و از آزمون‌ها و دریافت‌های خود از خداوند سخنی گویند؛ آنان با خودِ خداوند در مناقشه بودند و او را متهم می داشتند یا حتی تهدید می‌کردند و گاه می‌خواستند نکته‌ای را که خدا فراموش کرده به یادش آرند و یا چیزی به وی بیاموزند یا او را فریب دهند یا ملامت کنند که چرا خداوند به درخواست‌ها و دعاهای ایشان گوش نمی‌دهد، حتی او را به کیفر و مجازات تهدید می‌کردند و خود به عنوان مجریِ عدالت به توقیف اشیایی که از آنِ خداوند می باشد (مانند اموال مسجد) می‌پرداختند، زیرا به عقیده‌ی ایشان با خداوند با زبانی غیر از این نمی‌توان سخن گفت؛ البته اگر خداوند احیاناً با آنان از در سازش وارد می‌گردید، آنان از او با عبادت و طاعت تشکر می‌کردند، مناقشه‌ی اصلی آنان با حضرت حق بر سر تأمین معاش بود اما به ندرت به مسائل مهم تر نیز می‌اندیشیدند و برای مثال در هدف غایی آفرینش مناقشه می‌کردند؛ آنان در همه‌ی این موارد باکی نداشتند، مقاصد خود را مستقیم با خداوند در میان بگذارند و البته با وجود همه‌ی این‌ها، همواره با خداوند احساس صمیمیت و انس و یکرنگی می‌کردند و لطفی عتاب آلود با حق داشتند اما هیچگاه به سبب این محبت که میان آنان با محبوب قادر متعالشان بود، حاضر نبودند از انتقادات خود چشم پوشی کنند(رک:دریای جان ریتر).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

 

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

 

الف) آشنایی با شرایط اجتماعی و افکار و گفتارِ عقلای مجانین

ب) کاوش در مورد تأثیر سیاسی- اجتماعی عقلای مجانین در جامعه

ج) پژوهش در مورد ارتباط‌ی عقلای مجانین و نهضت تصوف

د) تحلیل ارتباط‌ی ذهن و زبان عقلای مجانین بر اساس مدل ” برخورد جهان‌های موازی”

ه) مطالعه عناصر زبانی همچون: شطح، طنز و پارادوکس در حکایات عقلای مجانین

و) مطالعه و طبقه بندی حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌های عطار

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه حکایات عقلای مجانین در مثنوی‌ های عطار بر اساس کتاب نیشابوری