مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

ـ تحليل نهايي

با دقّت در آن‌چه درمورد ادريس در اين جا تصریح گردید، مشخص مي‌گردد که قرآن تنها از راستگويي و پيامبري و علو مقام معنوي ادريس بحث کرده می باشد و آن چه در ادبيات و آثار عطّار بازتاب داشته از اسرائيليات و افسانه پردازي‌‌هاي بوده می باشد که در احاديث ضعيف و منابع کتب مقدّس و اسطوره‌هاي يوناني وجود داشته يا برداشت‌‌ها و تفسيرهاي عرفاني (مانند مرگ اختياري) از آن شده که به مضمون آيات توجّه نداشته می باشد.

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بخش سوم:
روايات مجعول و اسرائيليات در داستان داود(ع)

 


 

 

 

 

ـ داود(ع) در قرآن

حضرت داود(ع) يکي از پيامبران بزرگ الهي می باشد که خداوند علاوه بر مقام نبوت، پادشاهي و کتاب عطا کرده می باشد (اسراء/55). پدر سليمان (ع) بوده و داستان پيروزي او بر جالوت معروف می باشد.

بر اساس قرآن داود در مسند قضاوت مورد آزمايش الهي قرار گرفته، تصميم درستي نگرفته و پس از آگاهي بر مطلب بر درگاه خدا توبه کرده و خداوند از تقصير او گذشته و به وي مژده‌‌ي داوري، دادگري و خليفةاللهي و پيامبري داده(ص/26-21). شکيبايي و عبادات و طاعات بيش از حد داود مورد تکريم خدا بوده تا جايي که کوه و دشت و پرندگان هم نوا با او، به تسبيح باري تعالي مشغول بوده‌‌اند و خداوند حکمت، حکومت و مسند قضاوت را در اختيارش گذاشته می باشد.(ص/20-17) حضرت داود داراي معجزات بزرگي زیرا هم صدايي با پرندگان(ص/19)، نرم کردن آهن در دستش و ساختن زره از آن(سباء/11-10) و استادي ايشان در زره‌سازي(انبياء/80)، از معجزات او بوده می باشد.

خدواند در سوره‌ي ص مي‌‌فرمايد: وَهَلْ أَتَاكَ نَبَأُ الْخَصْمِ إِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَ (21) إِذْ دَخَلُوا عَلَى دَاوُودَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوا لَا تَخَفْ خَصْمَانِ بَغَى بَعْضُنَا عَلَى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَا إِلَى سَوَاءِ الصِّرَاطِ (22) إِنَّ هَذَا أَخِي لَهُ تِسْعٌ وَتِسْعُونَ نَعْجَةً وَلِيَ نَعْجَةٌ وَاحِدَةٌ فَقَالَ أَكْفِلْنِيهَا وَعَزَّنِي فِي الْخِطَابِ (23) قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ إِلَى نِعَاجِهِ وَإِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْخُلَطَاءِ لَيَبْغِي بَعْضُهُمْ عَلَى بَعْضٍ إِلَّا الَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَقَلِيلٌ مَا هُمْ وَظَنَّ دَاوُودُ أَنَّمَا فَتَنَّاهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهُ وَخَرَّ رَاكِعًا وَأَنَابَ(24) فَغَفَرْنَا لَهُ ذَلِكَ وَإِنَّ لَهُ عِنْدَنَا لَزُلْفَى وَحُسْنَ مَآَبٍ(ص/ 21-25)

آن چیز که از آيات 21 تا 25 مستفاد مي‌‌گردد بيش از اين نيست که افرادي به عنوان داد خواهي از عبادتگاه داود بالا رفتند و نزد او حاضر شدند. او نخست وحشت نمود. سپس به شکايت شاکي گوش فرا داد که يکي از آنان 99 گوسفند و ديگري فقط يک گوسفند داشت. صاحب 99 گوسفند از صاحب يک گوسفند خواسته می باشد که اين يکي را هم بدو بدهد. داود پيش از آن که از طرف مقابل توضيحي بخواهد حق را به شاکي داد. او به زودي متوجّه لغزش خود گردید و از عجله و دستپاچگي خويش توبه نمود و خدا توبه او را پذيرفت. بدون اين که حق کسي ضايع شده باشد، امّا برخي از مفسرّان محترم با توجّه به اسرائيليات موجود در کتاب‌‌هاي محرّف يهوديان و مسيحيان، داستان‌‌هاي گوناگوني را در تفاسير خود ذکر نموده‌‌اند که مفسرّان بي‌‌شماري در کتاب‌‌هاي خود آن افسانه‌‌ها و روايات را نقد نموده‌‌ و بر آنها قلم بطلان کشيده‌اند.[1] براي نمونه چند جمله‌‌اي را عيناً از تفسير أضواء البيان ذکر مي‌نمايم: إعلم أن يذکره کثير من المفسرين في تفسير هذه الايه الکريمه(ص/24) مما لا يليق بمنصب داود ـ عليه و علي نبينا الصلاة و السلام ـ کله راجع الي الاسرائيليات، فلاثقه به، و لا معول عليه، و ما جاء منه مرفوعا الي النبي(ص) ـ لا يصح منه شيء.[2]

 

[1] تفسیر کبیر، روح المعانی، التفسیر النی للقرآن، أضواء البیان، تفسیر ابن کثیر، تفسیر قاسمی، نمونه، فی ظلال القرآن، الواضح

[2] تفسير نور، ص959

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

جهت بازشناسي و استخراج تأثيرات اسرائيليات و روايات مجعول، به کليه‌‌ي آثار عطّار توجه گردید تا تحقيق از جامعيت برخوردار بوده و در نهايت به نتيجه‌‌گيري متقن و برآوردي جامع و مانع دست يافته گردد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری