مطالعه بازتاب توکّل و رضا در متون نثر عرفانی قرن چهار تا هشت هجری

تکه ای از متن پایان نامه :

-1-13توکّل از دیدگاه عرفا و نویسندگان بزرگ

از دیدگاه عرفا، شخص متوکّل نباید سؤال و تدبیر و چاره جویی کند؛ زیرا این امور مانع تحقّق توکّل می باشد، بلکه حتی هدایت، و نهایت قوت،  نهایت فصاحت و نهایت شفقت(غزّالی/1354: 540،568 )

2-1-13-7 عطار نیشابوری: «پی کردن زبان می باشد و خلق را به از خود خواستن، از خویش فنا شدن و به ترک جان گفتن، از همه چیز در گذشتن و در جانان آویختن:

توکّل چیست پی کردن زبان را            زخود به خاستن خلق جهان را

فنا گشتن دل از جان بر گرفتن          همه انداختن آن برگرفتن(ب / 2835).(صارمی/1373: 147)

عطار توکّل را؛ به اراده ی خود در خویش تصرف کردن، مایه ی اضطرار و خواری و بی ادبی و          بی قراری می باشد، و سالک را گزیر نیست غیر از آنکه کار به حق – تعالی- باز گذارد و از این همه وارهد:

خواهی که از اضطرار و خواهی برهی               و زبی ادبی و بیقراری برهی

تا چند به خود کنی تصرف در خویش             گر کار بدو باز گذاری برهی (همان:105)

2-1-13-8 نجم الدین کبری:«توکّل میوه درخت یقین می باشد باندازه قدرت و تنومندی آن درخت، و اعتماد بحق می باشد در وعد و وعید تا آنجا که اگر چیزی از او فوت گردد تأسفی بر آن نخورد و از آن چه بدو رسد سخت شادمانی نکند، بلکه همه امور را به اصل  برگرداند چه او مرید می باشد به اراده حق« فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ ، وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ »(الزلزال:آیه 7-8)پس اگر بدی باو کردند یا نیکی در باره اش نمودند، خدای را وکیل سازد، چه او عارف به هر گونه جزا و ثواب ست، و آن چه گفتم ترجمه آن را در کلام حق بایستی دید که فرموده می باشد: « مَا أَصَابَ مِنْ مُصِیبَةٍ فِی الْأَرْضِ وَلَا فِی أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِی كِتَابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِكَ عَلَى... لِكَیلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَكُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاكُمْ » (حدید/22-23).(گوهرین/1368: 317،318)

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-1-13-9عبدالله بن علی سراج: التوکّل طرح البدن فی العبودیه و تعلق القلب بالربوبیه، و الطمانینه الی الکافیه، فان اعطی شکر، و آن منبع صبر، راضیا موافقا للقدر. یعنی توکّل افکندن بدن به بندگی خداوند می باشد و وابستگی قلب به پروردگار و اطمینان به بسندگی خداوند. اگر بدو نعمتی بخشید شکر کند و اگر از نعمتی باز داشت صبر کند در حالی که راضی و موافق  با قدر می باشد.( غزّالی/ 527:1364)

از لینک پایین صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه