مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

ـ تفسير به مأثور

باسابقه‌‌ترين و اصيل‌‌ترين شيوه‌‌ي تفسير، تفاسير نقلي می باشد و تفسير طبري بهترين نمونه از اين نوع می باشد.[1] در مورد تفسير مأثور، سيوطي مي‌‌گويد:

«قسمتي که مي‌‌توان صحيح آن را شناخت بحمدالله بسيار می باشد؛ هر چند که امام احمد گفته: «سه چيز اصل ندارد: تفسير، ملاحم (اخبار مربوط به آخرالزمان) و مغازي (مطالب مربوط به جنگ‌ها)»، زیرا‌که غالب آنها اخبار مرسل مي‌‌باشد.

و امّا آن چیز که با استدلال نه نقل بدست مي‌‌آيد بيشتر از دو جهت خطا در آنها راه مي‌‌يابد، اين دو جهت بعد از صحابه و تابعين و پيروان نيک آنان پديد آمده می باشد، زیرا تفاسيري که از آنها فقط نقل مي‌‌کنند تقريباً چيزي از اين دو در آنها نيست، مانند تفسير عبدالرزّاق و فريابي و وکيع و عبدو اسحاق و امثال اين‌ها. اين دو جهت چنين می باشد:

1ـ عده‌‌اي مطالب خاصي را باور داشتند، سپس خواسته‌‌اند الفاظ قرآن را بر آن‌ها حمل کنند.

2ـ عده‌‌اي قرآن را فقط با آن چه جايز می باشد کسي از سخنگويان به لغت عرب آن را اراده نمايد تفسير کرده‌‌اند، بدون در نظر داشتن فرستنده‌‌ي قرآن و کسي که بر او نازل شده و آن‌که به آن مخاطب گرديده می باشد.»[2]

تفسير به مأثور يعني تفسير به منقول اعم از اين که آن مأثور متواتر يا غيرمتواتر باشد. بنابراين «مأثور» منقول از خداي تبارک و تعالي در قرآن، پيامبر(ص)، صحابه(رض) و تابعين(ره) را شامل مي‌‌گردد. اصولاً تفسير به مأثور از اين انواع چهارگانه خارج نيست.

 

ـ علل ضعف و جعل در تفسير مأثور(فهرست‌وار)

– ورود روايت‌‌ها و اخبار تازه مسلمانان يهود، مسيح، فارس و رومي‌‌هاي ناآگاه به قداست اسلامي.

– ورود مجعولات به متون اسلامي در اثر اختلافات سياسي، مذهبي و كلامي جهت اثبات دعوي خويش.

– قصّاص، داستان‌‌سرايان و رمان‌‌نويسان.

– بعضي از صوفيان و عارفان.

– دانشمندان يهودي تازه مسلمان زیرا کعب‌الاحبار، تميم‌داري و وهب بن منبّه و ابن جريح.[3]

 

ـ روش درست در تفسير قرآن کريم

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

براي محقّق و خواننده‌‌ي تفسير و علوم قرآني هميشه مهم‌‌ّترين سؤال اين می باشد که درست‌‌ترين و پذيرفته‌‌ترين روش تفسير قرآن کدام می باشد؟ محمّد ابوشهبه به شيوه‌‌اي رسا و علمي در اين مورد مي‌‌گويد: «هر کس که بخواهد خدا را تفسير کند بايد در وهله‌‌ي اول به سراغ قرآن برود‌‌، اگر تفسير آن را در قرآن نيافت‌‌، آن را در حديث صحيح جستجو کند. اگر آن را در حديث نيافت آن را در اقوال صحابه پيدا کند که بايد از روايت ضعيف، موضوع و اسرائيليات اجتناب ورزد. اگر آن را در اقوال صحابه نيافت، آن را در اقوال تابعين جستجو کند، که اگر تابعين بر مبنايي اتفاق داشته باشند اين دليل خواهد بود بر به دست آوردن آن از طريق صحابه، و اگر اختلاف داشته باشند از اقوال تابعين انتخاب مي‌‌کند و آن چه را که همراه دليل می باشد ترجيح مي‌‌دهد، اگر در اقوال آنان به خاطر ضعف و وضع اسرائيليات که از اهل کتاب به دست آورده‌اند، نتيجه‌‌اي بدست نياورد با بهره گیری از رأي خود به اجتهاد بپردازد و در اين زمينه کوتاهي نکند، البته بعد از تحقيق همه‌‌ي شرايط بهره گیری از رأي و اجتهاد».[4]

 

ـ اسرائيليات

«واژه‌ي اسرائيليات جمع می باشد، مفرد آن اسرائيليه می باشد. اسرائيليات داستان‌‌ها و حادثه‌‌هايي هستند که از منابع اسرائيل نقل شده باشد. مقصود از اسرائيل در اين تعبير، جد اعلاي بني‌اسرائيل يعني يعقوب بن اسحاق بن ابراهيم پدر دوازده سبط، و يهود به او منسوب می باشد، و آنها را بني‌اسرائيل مي‌‌گويند. واژه‌‌ي بني‌اسرائيل در قرآن هم آمده می باشد مانند در مائده /78، اسراء/4، نحل/ 76. اگر چه واژه‌‌ي اسرائيليات مثل اینکهً بر داستان‌‌هايي اطلاق مي‌‌گردد که از منابع يهودي نقل شده باشند، امّا علماي تفسير و حديث اين واژه را به معناي عام‌‌تري به کار مي‌‌برند، که شامل داستان‌‌هاي يهودي و غير يهودي مي‌‌گردد. لذا اين در اصطلاح تفسير و حديث بر همه‌‌ي اساطير باستاني يهودي و نصراني اطلاق مي‌‌گردد. حتي برخي از مفسران و محدثان احاديث جعلي يهود و ساير دشمنان اسلام را، که به نام اسلام گسترش داده‌‌اند «اسرائيليات» ناميده‌‌اند، با اين که اصل و ريشه‌‌اي نداشته‌‌اند. به کار بردن اسرائيليات براي اين بوده که رنگ و بوي يهود در اين داستان‌‌ها و همين‌‌گونه در مجعولات بيشتر قابل لمس بوده می باشد.»[5]

به عبارت ديگر، «اسرائيليات در اصطلاح مفسران به همه‌‌ي آن تأثيري گفته مي‌‌گردد که فرهنگ يهودي و مسيحي بر تفسير قرآن کريم داشته می باشد. علت آن که مفسران اسرائيليات گفته و براي مثال، نصرانيات نگفته‌‌اند از باب تغليب استپس از تابعان نيز گستره‌‌ي بهره گیری از منابع اسرائيلي بيشتر گردید، تا اين که تفسير رويکردي روشمند به خود گرفت. مفسران و دانشمندان اسلامي خطر ورود اسرائيليات را در متون اسلامي بدون جرح و تعديل و نقد و نظر گوشزد کردند و علت گرايش به اسرائيليات در زمان‌‌هاي گذشته را مورد توجه قرار دادند.»[6]

[1] پژوهشی در اسرائیلیات… ص28 و الاسرائیلیات و اثرها… ص 21

[2] الاتقان، ج 2، صص 4- 563

[3] الاسرائیلیات و الموضوعات..، با تلخیص و تصرف، صص 91-82

[4] الاسرائیلیات و الموضوعات..، با تلخیص و تصرف، ص46

[5] الاسرائیلیات والموضوعات..، ص19

[6] دانشنامه‌ی قرآن، ج211:1

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

جهت بازشناسي و استخراج تأثيرات اسرائيليات و روايات مجعول، به کليه‌‌ي آثار عطّار توجه گردید تا تحقيق از جامعيت برخوردار بوده و در نهايت به نتيجه‌‌گيري متقن و برآوردي جامع و مانع دست يافته گردد.

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

از لینک پایین صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید: