در حالت دوم دامنه تغییر قیمت متناسب با ضریب تعدیل تعیین خواهد گردید.
به بیانی دیگر تفاوت قیمت بین قیمت روز قبل و میانگین موزون سهام معامله شده(که تعداد انها در هر دفعه کمتر از 100 هزار سهم بوده)تعیین و سپس با ضرب تعدیل کاهش خواهد پیدا نمود.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

قیمت روز قبل P-1

میانگین موزون قیمت سهام معامله شده

ΔΡ=P-1-ṕ ΔΡ. k تغییر قیمت قابل قبول

ضریبب تعدیل(k )بین صفر تا یک خواهد بود به بیانی دیگر: O<K<1

در نتیجه تمامی تغییر قیمت در شاخص تاثیر نمی گذارد بلکه متناسب با ضریب تعدیل بخشی از ان انتخاب می گردد. ذیلا به روش محاسبه ضریب تعدیل پرداخته می گردد:

ضریب تعدیل برابرست با:

صورت کسر: تعداد سهام معامله شده در هر روز مخرج کسر: میانگین حجم مبنای روزانه

ضریب تعدیل فوق در دامنه ی یک نا صفر در نوسان بوده و قطعا کمتر از یک می باشد.

ضریب فوق هیچگاه صفر نخواهد گردید زیرا این در حالتی می باشد که تعداد سهام معامله شده صفر باشد که طبعا بحث تغییر قیمت نیز مصداق ندارد.

کاربرد روش فوق برای یکی از شرکت ها اعمال می گردد.

با فرض اینکه تعداد سهام معامله شده ایران خودرو 600000 سهم باشد و تغییر قیمت حاصله نیز معادل 500 ریال افزایش بوده پس سقف مجاز برای تغییر قمیت به توضیح زیر محاسبه خواهد گردید:

تعداد سهام منتشره 2404000000

ضریب انتخابی برای حجم مبنا 15%

تعداد حجم مبنا روزانه 2404000000*15% تقسیم بر 250 برابرست با 1440000

قیمت روز قبل 9247 ریال

میانگین موزون قیمت سهام معامله شده 9747 ریال

ضریب تعدیل(K)برابرست با 600000 تقسیم بر 1440000 که حاصل عبارتست از : 41667/0

با در نظر داشتن اطلاعات فوق قیمت پایانی قابل محاسبه در شاخص به توضیح زیر محاسبه می گردد:

تغییر قمیت سهام: 9247-9747 = 500 ریال

دامنه ی مجاز تغییر قیمت سهام : 500*41667/0=208 ریال

قیمت قابل محاسبه در شاخص:9247+208=9455 ریال

همانطور که ملاحظه می گردد افزایش قیمت ها سبب افزایش شاخص خواهد گردید اما نه بر مبنای کل تغییر بلکه بر مبنای سهم از تغییر قیمت که به توضیح فوق محاسبه شده می باشد.

شاخص هاي بورس تهران

شاخص قيمت سهام

شاخص قيمت سهام يا شاخص كل سهام يا شاخص كل بورس با نام بين المللي (TEPIX) Tehran Exchange price Index شناخته مي گردد.

اين شاخص از نوع ميانگين حسابي با وزنهايي برابر ارزش بازاري سهام شركتهاست.

زمان پايه شاخص 1/1/1369 و عدد مبناي آن 100 در نظر گرفته شده می باشد و براساس فرمول لاسپيرز محاسبه مي گردد.

ارزش جاري سهام منتشره شركتهاي پذيرفته شده در بورس

ارزش پايه سهام منتشر شركت هاي پذيرفته شده در بورس

 

100×                                                                                   =

 

ويژگيهاي TEPIX

1- جامعيت : قيمت سهام تمام شركتهاي پذيرفته شده در بورس در محاسبه اين شاخص در نظر گرفته مي شوند.

2- در دسترس بودن : هر 15 دقيقه يكبار محاسبه مي گردد.

3- موزون بودن : در محاسبه آن علاوه بر قيمت تعداد سهام معامله شده در نظر گرفته مي گردد.

موارد تعديل TEPIX

به گونه كلي شاخص قيمت سهام به گونه اي طراحي شده می باشد كه حركتهاي قيمتي سهام داد و نقد شده را (بر اثر ساز و كار عرضه و تقاضا) در بازار بورس نشان مي دهد. لذا شاخص قيمت سهام در بورس اوراق بهادار تهران همواره پس از :

1- افزايش سرمايه شركت ها : ناشي از حق تقدم (از محل آورده هاي نقدي يا مطالبات سهامداران)

2- افزايش يا كاهش شركت ها پذيرفته شده در بورس (ورود و خروج شركت ها يا ادغام شركتها) تعديل مي گردد. ليكن رويدادهاي

1- پرداخت (سود) نقدي

2- افزايش سرمايه از حمل اندوخته ها يا عرضه سهام جايزه

3- تجزيه و تجميع (تركيب) سهام (تغيير ارزش اسمي سهام) در فرآيند تعديل شاخص در نظر گرفته نمي شوند.

به عبارت ديگر بايد توجه داشت كه همواره بخشي از تغييرات شاخص قيمت سهام در بورس تهران، ممكن می باشد از رويدادهاي تفكيك پذير از، حركتهاي قيمتي عرضه و تقاضاي بازار سرچشمه گرفته باشد. براي مثال، در هنگام برگزاري مجامع عمومي شركت هاي پذيرفته شده در بورس پرداخت سود نقدي سهام شركت ها خود به خود به كاهش قيمت آنها و در نتيجه به كاهش شاخص قيمت سهام در بازار مي انجامد، اما اين پديده به هيچ وجه به معناي شدت يافتن يا تداوم طریقه ركودي ماههاي گذشته نيست. از اين رو با در نظر داشتن عوامل تأثيرگذار بر ساختار انتظارات در اين بازار، به نظر مي رسد كه جدا سازي اثر تغييرات قيمتي ناشي از رويدادهاي مانند پرداخت سودنقدي از حركتهاي قيمتي عرضه و تقاضاي بازار در ترسيم واقعيتهاي موجود و چشم انداز آتي بازار، اهميتي اساسي داشته باشد.

دلايل اصلاح ارزش پايه

ورود و خروج شركتها

نظر به اينكه كار پذيرش شركتها و يا حذف آنها از ليست شركتهاي پذيرفته شده يك فرآيند دائمي می باشد و شركتهاي جديد پس از احراز شرايط پذيرش به ليست شركتهاي پذيرفته شده اضافه مي‌شوند و از طرف ديگر شاخص قيمت سهام در بورس تهران شاخص كل سهام مي‌باشد . بنابراين در موقع ورود شركت جديد يا حذف شركت پذيرفته شده قديم ، الزاما بايستي ارزش پايه سهام (p.q) به شكلي تعديل گردد تا تغيير در ارزش جاري سهام سبب تغيير در عدد شاخص نگردد.

افزايش سرمايه ناشي از حق تقدم

از طريق افزايش سرمايه ناشي از حق تقدم ، ارزش جاري سهام افزايش خواهد يافت و چنانچه تعديل لازم در ارزش پايه شخص به اقدام نيايد ، مسلما موجب تغيير در عدد شاخص خواهد گردید كه اين امر با ماهيت شاخص قيمت در تضاد می باشد . بنابراين در اين گونه موارد بايستي حتما ارزش پايه سهام بر اساس فرمول پيشنهادي تعديل گردد تا از تاثيرات نامطلوب بر شاخص جلوگيري به اقدام آيد . اين از مواردي می باشد كه با تصميم مجمع عمومي فوق‌العاده صورت مي‌پذيرد.

ادغام شركتها

چنانچه بر اثر ادغام دو يا چند شركت پذيرفته شده درهم ، شركت جديدي ايجاد گردد مي‌بايستي با فرمول تعديل ، شركتهاي ادغام شده حذف و شركت جديد با تعداد سهام جديد و ارزش جاري سهام جديد به مجموعه شركت‌هاي پذيرفته شده اضافه گردد . بديهي می باشد چنانچه تعديل در ارزش پايه سهام ايجاد نشود ، موجبات تغيير در شاخص قيمت سهام خواهد گردید كه توجيه پذير نخواهد بود .

 شرايط عدم اصلاح شاخص

افزايش سرمايه از محل اندوخته‌ها

بنا به تصميم مجمع فوق‌العاده صاحبان سهام شركت امكان افزايش از محل اندوخته‌ها هست كه اين حالت توزيع سود سهمي بين سهامداران مي‌باشد و در فرهنگ عاميانه به سهام جايزه شهرت يافته می باشد . در اين حالت صرفا اندوخته‌ها كه جزء حقوق صاحبان سهام مي‌باشد ، تغيير شكل يافته و به سهام تبديل شده و عملا در حقوق صاحبان سهام تغييري حاصل نشده ، بنابراين نيازي به تعديل ندارد.

تجزيه و تجميع سهام

تغيير مبلغ اسمي مي‌باشد كه در حالت تجزيه مبلغ اسمي از كل به جزئ تبديل شده ، مثلا از 000/10 ريال به 1000 ريال و در تجميع برعكس اين حالت . در هر دو حالت نظر به اينكه صرفا تعداد سهام افزايش يا كاهش يافته و علي‌القاعده قيمت سهام به تناسب كاهش يا افزايش خواهد يافت ، لذا ارزش جاري سهام كه حاصل‌ضرب تعداد سهام در قيمت سهام مي باشد عملا تغييري نخواهد نمود و در نتيجه دليلي براي تغيير شاخص وجود ندارد.

پرداخت (سود) نقدي

مانند موارد ديگري كه قيمت سهام قبل از پرداخت سود سهام كه اصطلاحا (com.DIV)ناميده مي گردد ، در مقايسه با قيمت سهام (EX.DIV) كه قيمت سهم پس از پرداخت سود مي‌باشد و طبعا رقم بالاتري می باشد با پرداخت سود سهام كاهش خواهد يافت و سبب كاهش شاخص مي گردد. بديهي می باشد كه قبلا شاخص تحت تاثير سود انتظاري به تدريج افزايش يافته و با پرداخت سود سهام افزايش فوق خنثي خواهد گردید . بنابراين نيازي به تعديل وجود ندارد.

قيمت هاي تعادلي و تعديل پايه:

1-  هنگام افزايش سرمايه از محل اندوخته (سهام جايزه):

هنگام افزايش سرمايه به­صورت سهام جايزه، با در نظر داشتن اينکه در اين موارد آورده نقدي نداريم، لذا پايه شاخص نيز تعديل نخواهدشد و اگر قيمت سهام متناسب با افزايش سرمايه و مطابق فرمول زير کاهش يابد، شاخص تغيير نخواهد نمود:

Adjusted Price = Close Price / (1+ a)

Adjusted Price= قيمت تعادلي

Close Price= قيمت پاياني روز معاملاتي قبلي

a= ضريب افزايش سرمايه

حال اگر نمادي که افزايش سرمايه داشته می باشد با قيمت تعادلي (Adjusted Price) باز گردد، تغيير قيمت در شاخص نخواهيم داشت. بديهي می باشد اگر نماد مذکور با قيمتي بالاتر از قيمت تعادلي باز گردد، افزايش شاخص و در صورتي که با قيمتي پايين تر از قيمت تعادلي باز گردد کاهش شاخص خواهيم داشت.

2-  هنگام افزايش سرمايه از محل آورده نقدي (حق تقدم خريد):

در هنگام افزايش سرمايه از محل آورده نقدي، با در نظر داشتن آورده نقدي يا مبلغ صرف سهام، پايه شاخص مطابق فرمول زير نيازمند تعديل خواهدبود::

New Base = Old Base * (Old Cap + 1000 * Right Cap)/ Old Cap

 Old Base= پايه شاخص روز قبل

Old Cap= ارزش بازار روز قبل

Right Cap= سرمايه حق تقدم

بعد از باز شدن نماد اگر سهام با قيمت تعادلي زير باز گردد، شاخص تغيير نخواهد يافت و اگر سهم با قيمت بالاتر از قيمت تعادلي باز گردد افزايش شاخص خواهيم داشت:

Adjusted Price = (Close Price + 1000* a) / (1+a)

Adjusted Price= قيمت تعادلي پس از افزايش سرمايه

Close Price= قيمت پاياني روز معاملاتي قبل

a= ضريب افزايش سرمايه

شايان ذکر می باشد که هنگام کاهش سرمايه (درصورتي که همراه با آورده نقدي نباشد) نيز همانند سهام جايزه اقدام شده و در هنگام محاسبه قيمت تعادلي ضريب افزايش سرمايه منفي می باشد.

3-  هنگام افزايش سرمايه همزمان به صورت حق تقدم خريد سهام و سهام جايزه:

در مواقع افزايش سرمايه با در نظر داشتن آورده نقدي يا مبلغ صرف سهام نياز به تعديل پايه شاخص خواهيم داشت. جهت تعديل پايه داريم :

New Base = Old Base * (Old Cap + 1000 * Right Cap)/ Old Cap

 

Old Base= پايه شاخص روز قبل

Old Cap= ارزش بازار روز قبل

Right Cap= سرمايه حق تقدم

بعد از باز شدن نماد اگر سهام با قيمت تعادلي زير باز گردد شاخص تغيير نخواهد يافت و اگر سهم با قيمت بالاتر از قيمت تعادلي باز گردد، افزايش شاخص خواهيم داشت:

Adjusted Price = (Close Price + 1000* a) / (1 + a + b)

Adjusted Price= قيمت تعادلي پس از افزايش سرمايه

Close Price= قيمت پاياني روز معاملاتي قبل

a= ضريب افزايش سرمايه حق تقدم

b= ضريب افزايش سرمايه جايزه

شايان ذکر می باشد که کاهش سرمايه (درصورتي که همراه با آورده نقدي نباشد) نيز همانند جايزه اقدام شده و در هنگام محاسبه قيمت تعادلي ضريب افزايش سرمايه منفي و جهت تعديل پايه نيز سرمايه منفي در فرمول لحاظ مي گردد.

4-  هنگام افزودن يک شرکت جديد به شاخص

در هنگام اضافه کردن يک شاخص جديد بايد پايه شاخص به نحو زير تعديل گردد تا تغييري در عدد شاخص نداشته باشيم. بديهي می باشد که اين تعديل بعد از اولين معامله روي اين نماد خواهد بود:

New Base = Old base * (old cap + capital * price) / old cap

New base= پايه جديد شاخص

Old Base= پايه شاخص روز قبل

Capital= سرمايه شرکت وارد شده به شاخص

Price= قيمت معامله شده شرکت وارد شده به شاخص

Old Cap= ارزش بازار در پايان روز معاملاتي قبل ?(Pn * Qn )

مثال :

فرض كنيد شركت الف در تاريخ مبنا يك ميليون سهام منتشره دارد كه قيمت هر سهام آن 5000 ريال می باشد در نتيجه ارزش سهام فوق در تاريخ پايه برابر 000/000/000/5 ريال می باشد. پس از گذشت مدتي فرض مي گردد قيمت هر سهم به 8000 ريال افزايش يابد. در نتيجه قيمت جاري سهام در اين تاريخ 000/000/000/8 خواهد بود.

(عدد مبنا 100 فرض گردد). در روز بعد شركت از طريق آورده نقدي 50 درصد افزايش سرمايه مي دهد. در نتيجه بعد از باز شدن نماد آن شركت در بورس قيمت به 6000 ريال ماهش يافته می باشد. مطلوبست :

الف) محاسبه شاخص قيمت سهام شركت می باشد.

ب) تعديل پايه شاخص بعد از افزايش سرمايه.

ج) محاسبه قيمت تعادلي و تغيير آن

د) محاسبه شاخص بعد از باز شن نماد شركت در بورس

در نتيجه به علت تعديل پايه شاخص فرقي نكرد.

a : ضريب افزايش سرمايه

1000×5/0+8000

5/0+1

 

6/5666=

 

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

 سود نقدي و تأثير آن بر شاخص قيمت سهام

به علت اينكه در موقع اعلام سود نقدي شركتها و انجام اولين معامله روي سهام آنها قيمت سهام به شدت كاهش نشان مي دهد. و اين كاهش بلافاصله خود را در شاخص قيمت سهام منعكس مي نمايد و با در نظر داشتن برداشت عمودي. و غير كارشناسانه اي كه از شاخص قيمت سهام مي گردد و هرگونه كاهش آن را نشانه ركود و بحران تلقي مي كند، به مقصود اجتناب از اين پديده مهم مقرر گردید دو شاخص مكمل ديگر در كنار شاخص اصلي قيمت سهام بر مبناي تمامي سهام ، (INDEX SHARE ALL) طراحي و محاسبه گردد تا درمواقعي كه قيمت سهام به علت پرداخت سود نقدي كاهش مي يابد موجب كاهش شاخص نگردد.

اين دو شاخص به نام هاي زير هستند كه از مهرماه 1377 محاسبه آنها آغاز گرديد.

1- شاخص قيمت و بازده نقدي سهام (TEDPIX)

2- شاخص بازده نقدي سهام (TEDIX)

شاخص قيمت و بازده نقدي سهام

شاخص قيمت و بازده نقدي يا همان شاخص درآمد كل با نماد TEDPIX از سال 1377 در بورس تهران محاسبه و چاپ گردیده می باشد. تغييرات اين شاخص نشانگر بازده كل بورس می باشد و از تغييرات قيمت و بازده نقدي پرداختي متأثري گردد. اين شاخص كليه شركتهاي پذيرفته شده در بورس را در بردارد. و شيوه وزن دهي و محاسبه آن همانند شاخص كل قيمت (TEPIX) می باشد و تنها تفاوت ميان آن دو در شيوه تعديل آنها می باشد. به گونه اي كه شاخص TEDPIX در زمان پرداخت سود نقدي هم تعديل مي گردد. به عبارت ديگر اين شاخص نشان دهنده بازده كل كسب شده از سرمايه گذاري می باشد در حاليكه TEPIXفقط بازده حاصل از تغييرات قيمت يا سود سرمايه اي را نشان مي دهد.


دیدگاهتان را بنویسید