نام آذربايجان از حدود 2400 سال پيش از مشهورترين نامهاي جغرافيايي ايران بوده كه در هر دوره به حوادث مهم تاريخي توأم بوده می باشد.

آذربادگان، آذربايگان و آذربايجان،‌ هرسه شكل در كتابهاي فارسي معروف می باشد. شاعر ملي ايران، فردوسي، در شاهنامه از «آذربادگان» بهره گیری نموده می باشد:

به يك ماه در آذربادگان                                      ببردند شاهان و آزادگان

آذربايجان در دوران هخامنشيان به نام ماد ناميده مي گردید و از مهمترين و بزرگترين ايالتهاي كشور به شمار مي رفت. هرودوت مي گويد:

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

« يوناني ها، كپادوكيا را جزو سوريه مي شمارند. پيش از ظهور دولت ايران، مردم آنجا تابع حكومت ماد بودند كه اكنون به دست كوروش افتاده بود.»

«استرابون» جغرافي نويس يوناني كه كتاب خود را در زمان اشكانيان تأليف كرده مي نويسد: « زیرا اسكندر مقدوني بر ايران دست يافت، سرداري به نام اتورپات در آذربايگان برخاست و نگذاشت آن سرزمين كه بخشي از ماد و به نام ماد كوچك معروف بود به دست يونانيان افتد. از آن پس سرزمين مزبور به نام آتورپاتكان، خوانده گردید.»

آتورپاتكان واژه تركيبي پهلوي می باشد و به زبان فارسي دري برابر آن «آذربد» كه به معناي نگاهدارندة آتش يا مسئول و خدمتگزار آتش مي باشد، هست.

در زمان حكومت رضاشاه به مقصود ايجاد هماهنگي بين مقامات لشكري و كشوري و همچنين از لحاظ اهميت سياسي منطقه ، در سال 1311 هـ.ش. واحد يكپارجه آذربايجان به دو واحد سياسي تقسيم گردید و يك قسمت كه در شرق قرار داشت به نام استان سوم (آذربايجان شرقي) و ديگري كه در غرب واقع می باشد به نام استان چهارم يا آذربايجان غربي ناميده گردید.

2-3- آب و هوا

استان آذربايجان غربي گرچه تحت تأثير جريانهاي مرطوب اقيانوس اطلس و درياي مديترانه قرار مي گيرد ولي در برخي از ماههاي زمستان، توده هاي سرد جبهه هواي روسيه به منطقه وارد و باعث كاهش شديد دما در استان مي گردد.

علاوه بر جريان فوق الذكر، ارتفاع مكان، جهت گيري ارتفاعات، وزش باده و دوري از دريا، تأثیر مهمي در ميزان دما و ريزش باران در اين منطقه دارد تا جاييكه آب و هواي اين استان را مي توان حد فاصل آب و هواي سواحل درياي مازنداران و اقليم نيمه صحرايي دانست.

در زمستان كوهها در بعضي از نواحي، كوهها از 300 متر به بالا به زير قشر ضخيمي از برف فرو مي طریقه و قلل آنها برف را تا سال بعد حفظ مي كنند.

در اين منطقه متوسط با رندگي ساليانه 400-300 ميليمتر می باشد كه نسبت به وضع عمومي ساير نقاط كشور ، در وضع مطلوبتري قرار دارد.

آب و هاي استان آذربايجان غربي بطور كلي معتدل می باشد . فقط شهرستان خوي بنابر موقعيت جغرافيايي اش داراي هواي معتدل ولي نسبت به ديگر نقاط استان گرمتر مي باشد. ديگر شهرستانهاي استان عموماً داراي آب و هواي معتدل مي باشند كه معدل درجة حرارت آنها 5/13، معدل حداكثر 7/19 و معدل حداقل 3/5 ، حداكثر مطلق 37 و حداقل مطلق 8/13 مي باشد.

2-4- اقوام ساكن در آذربايجان غربي

الف) ترك ها

آذربايجان سرزمين ترك هاي ايران شده می باشد. اولين دسته از تركان يا غزان حدود سال 411 هـ.ق به آذربايجان رسيده اند. از نيمه دوم سده پنجم هجري شمسي يعني در زمان سلجوقيان مهاجرت وسيع قبايل ترك از ماوراءالنهر به آذربايجان شدت بيشتري گرفت. با اينكه ترك هاي آذربايجان از لحاظ سياسي جزء گروه ايراني به شمار مي طریقه، ولي از نظر ساختمان بدني و خصايص آنتروپولوژيك و همچنين زبان شناسي از ايرانيان متفاوتند. ترك هاي ايران شعبه اي از نژاد بزرگ تركي يا تركمن يا تاتار هستند.

ب) كردها

كردان بزرگترين و قديمي ترين قوم اصيل آريايي هستند كه در نواحي كوهستاني و محصور در كوههاي سر به فلك كشيده غرب فلات ايران ساكن هستند و نسبت به ساير اقوام ايراني در حفظ مليت و آداب و اخلاق و سنن ايراني موفق تر اقدام كرده اند. كردها همواره در دفاع از استقلال و مليت ايران پيش قدم بوده اند و امروزه نيز در تحكيم وحدت ملي و هم آهنگي با تمدن ايران ، هم دوش ساير اقوام ايراني قدم برمي دارند. چنانچه مختصات نژادي كردها را با آن چیز که كه درمورد كيفيات نژادي آرياييها مقايسه كنيم، هيچ گونه اختلافي بين آنها و قبايل آريايي دورة مادها و هخامنشيان احساس نمي گردد.

ج) عربها

مراتع سرسبز و خرم و محصول فراوان و آب و هواي معتدل سرزمين هاي شمال غرب ايران، باعث اقامت اعراب در اين منطقه شده می باشد. بدين معني كه پس از پايان جنگهاي اعراب و ايرانيان، در اراضي حاصلخيز اين ديار سكني گزيدند.

سكونت خانوادهاي اعراب در آذربايجان كم كم به تحصيل قدرت متمايل شده و حكومتهايي از آنان پي ريزي گردید. اكنون نيز اعقاب آنان در اين سرزمين زندگي مي كنند و با ساير نژادها در هم شده اند.

د) ساير اقوام

علاوه بر اقوامي كه در بالا معرفي شدند، عده اي تهراني، خراساني، سيستان، خوزستاني، زرتشتي و ارمني و كليمي نيز به تدريج به سرزمين آذربايجان مهاجرت كرده اند، البته در عمران و آبادي اين وادي تأثیر عمده اي به عهده داشته اند.

2-5- جمعيت

جمعيت استان آذربايجان غربي، بر اساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن،‌ آبان ماه سال 1375 (آخرين سرشماري رسمي و موجود كشوري)، 320،496،2 محاسبه شده می باشد.

در جدول زير سرشماريهاي رسمي انجام شده كشوري 1355، 1365، 1375، همراه با پيش بيني انجام شده توسط مركز آمار ايران از جمعيت سالهاي آتي استان، ارائه مي‌گردد:

جدول (1-2) جمعيت استان در سرشماريها و برآورد انجام شده

استان آذربايجان غربي ميزان جمعيت ( يا برآورد انجام شده)
سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1355

سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1365

جمعيت استان در سال 1370

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

سرشماري عمومي نفوس و مسكن 1375

تخمين صورت گرفته براي سال 1384

1.407.607

1.990.800

2.276.743

2.496.319

2.949.427

همچنانكه از جدول (1-2) نظاره مي گردد. استان آذربايجان غربي از نرخ رشد معتدلي در افزايش جمعيت برخوردار می باشد مي باشد. چنانكه در دوره 70-1365 با نرخ 72/2 و در دوره 75-1370 با نرخ 86/1 و در دوره 75-1365 با نرخ 29/2 رشد جمعيت داشته می باشد.

2-6- بررسي طریقه سهم اشتغال بخشهاي عمدة اقتصادي

با نگاهي به جدول (2-3) مي توان يافت كه متناسب با طریقه عمومي كشور در كاهش سم كشارزي از اشتغال كل كشور، استان آذربايجان غربي نيز داراي طریقه كاهشي بخش كشاورزي در اشتغال خود مي باشد. بخش معدن نيز با مقداري تفاوت با ميانگين كشوري داراي رشدي معتدل در سهم خود از اشتغال مي باشد. بخش صنعت در دورة 65-1355 متناسب با طریقه ملي از طریقه كاهشي برخوردار بوده و در دورة‌ بعد يعني 75-1365 همسان با طریقه ملي رشدي مثبت از خود نشان داده می باشد. بخش آب،‌‌ برق، گاز‌ ميتوان گفت داراي روندي بسيار ملايم اما مثبت مي باشد. بخش ساختمان در استان آذربايجان غربي، متفاوت از طریقه ملي ، در دورة‌ اول يعني 65-1355 رشد مثبت داشته و در دورة ‌دوم يعني 75-1365 با اندكي كاهش به همان سطح سابق خود برگشته می باشد و در كل مي توان گفت كه سهم آن نسبتاً بدون تغير مانده می باشد. اما بخش مهم خدمات، طبق ساختار اقتصاد ايران هميشه بخش عظيمي از نيروي كار را در خود گنجانده می باشد و البته از رشدي مثبت مداوم نيز برخوردار بوده می باشد. در توجيه دلايل افزايش سهم بخش خدمات در اقتصاد ايران استدلالات زيادي ارائه شده می باشد كه زيادي ارائه شده می باشد كه مهمترين آن مكانيزه شده بخش كشاورزي و به دنبال آن نياز كمتر به نيروي انساني و مهاجرت روستاييان به شهرها مي باشد. كه اين جمعيت به دليل نداشتن تخصص و مهارت لازم جهت جذب در بخشهاي صنعتي، به شغلهاي كاذب در بخش خدماتي روي آورده و باعث عظيم شدن متوالي اين بخش از اقتصاد ايران شده می باشد. استان آذربايجانغربي نيز از اين امر مستثني نبوده و همين طریقه را مي توان در آمار ارائه شده دقيقاً نظاره كرد.

جدول (3-2) بيايد اين صفحه

فعاليت هاي نامشخص نيز كه به آن دسته از فعاليت هاي اقتصادي اطلاق مي گردد كه نمي توان آن را در يكي از طبقات مذكور قبلي آورد، هميشه سهم بسيار ناچيزي را بايستي از اشتغال بخود اختصاص داده باشند. كه هم در سطح ملي و هم براي استان آذربايجانغربي ميزان ناچيزي و غيرقابل اعتنايي در خود جايي داده اند.

كلية روندهايي كه در مقايسه سطح ملي و استاني از جهت سهم بخش هاي عمده فعاليت اقتصادي آورده گردید، نيز با مقداري تغيير براي شهرستانها نيز به تفكيك قابل ذكر مي‌باشند كه ما در اين بخش تنها به آوردن اقلام آماري پردازش شدة آن بصورت درصد اكتفا مي‌كنيم و در جدول شماره (4-2) آورده شده می باشد.

در جدول شماره(5-2) ميزان اشتغال در گروههاي عمدة شغلي در سطح ملي و به تفكيك براي كليه استانهاي كشور آورده شده . تا بتوان تصويري مناسب از ميزان اشتغال در گروههاي عمدة ‌شغلي در آخرين آمارگيري موجود را داشت و با ميانگين كشوري و ساير استانها مقايسه نمود. دراين ميان آن چیز که مهم و شايان ذكر می باشد، كاهش مداوم سهم نسبي بخش كشاورزي و افزايش سخم خدمات در اشتغال كشور علي رغم اعمال برنامه هاي مختلف جهت جلوگيري از اين پديده مي باشد.

در جدول شماه (6-2) نرخ بيكاري محاسبه شده براي كليه استانهاي ايران آورده شده كه با نگاهي به آن معلوم مي گردد كه استان آذربايجان غربي از استانهاي با نرخ بيكاري پايين محسوب مي گردد و نرخ بيكاري در آن از ميانگين كشوري يعني 6/11 پايين تر مي باشد. استان آذربايجانشرقي با داشتن نرخ بيكاري 8/5 كمترين ميزان بيكاري و استان لرستان با 2/27 بالاترين نرخ بيكاري را در ميان استانهاي كشور دارا مي باشند.

دسته بندی : اقتصاد

دیدگاهتان را بنویسید