اگر کاغذهاي نازک با ضخامت 01/0 تا 1/0 ميليمتر را در خلأ خشک کرده و وارد روغن کنيم عايق بسيار خوبي مي گردد که خواص عالي دارد و زیرا استقامت الکتريکي آن نيز بسيار زياد می باشد در ساختمان اغلب دستگاههاي فشار قوي بکار برده مي گردد هر چقدر فشار روغن بيشتر باشد استقامت الکتريکي کاغذ روغني نيز افزايش مي يابد مقدار حرارت مجاز براي کاغذ آغشته به روغن در حدود 70 درجه سانتي گراد می باشد.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

6- پرس ايشپان (پرشمان ):

با چسباندن و فشرده کردن چندين ورق کاغذ که هنوز نرم می باشد انواع مقوا بدست مي آيد يکي از انواع مقوا که فشردگي زياد دارد و يک يا هر دو سر آن صيقلي و پرداخت شده می باشد مقواي (پرس ايشپان) بدست مي آيد که عايق خوبي می باشد و ليکن بعلت جذب رطوبت هوا ، در جهت ورقه ها ورم کرده و احياناً مي ترکد.

7- کاغذ فشرده :

ورقهاي کاغذ که تحت حرارت و فشار زياد پرس مي گردد يکي از بهترين عايقها می باشد که خواص الکتريکي و مکانيکي بسيار خوبي دارد و به راحتي مي توان به اشکال مختلف در آورد . قابليت تراشيدن و سوراخ کردن و پرداخت دارد و لذا در صنعت الکتروتکنيک خيلي زياد مصرف مي گردد اين عايق در فضاي آزاد و بدون سقف بويژه جاهايي که رطوبت زياد می باشد قابل بهره گیری نمي باشد همچنين با در نظر داشتن خواص آن در محلهايي که ايجاد کرونا مي گردد و يا امکان جرقه هست نبايد مورد بهره گیری قرار گيرد مورد استعمال عمده اين عايق در ترانسفورماتورهاي فشار قوي و کابلهاي سيم پيچي و عايق بندي حلقه ها نسبت به هم و نسبت به هسته آهني و تابلوي برق مي باشد.

8- طلق نسوز( گليمر Glimmer) :

طلق نسوز خواص عايق الکتريکي بسيار خوبي دارد که پیش روی حرارت و روغن ها با ثبات می باشد و خواص آن از تمام مواد طبيعي ديگر بهتر می باشد .

طلق هاي نسوز از نظر تجاري به رنگ هاي مختلف دسته بندي مي شوند مانند طلق نسوز قرمز رنگ که بهترين خواص الکتريکي و عايقي را دارد که در ساختمان خازن ها و دستگاههاي (فرکانس بالا) بکار برده مي گردد طلق نسوز سبز رنگ در عايق بندي دستگاه هاي اندازه گيري و دستگاه هاي حرارتي و رزيستانس ها بکار برده مي گردد.

9- فيبر:

از خيس کردن سلولز در کلريد روي ، کاغذ نازکي در مي آيد که به صورت محلول می باشد که پي از عبور محلول اسيدسولفوريک خمير مايه آن حاصل مي گردد و اين خمير پس از تميز کردن و خشک کردن پرس مي گردد و به صورت ورقه هايي در ضخامت هاي مختلف درست مي گردد سطح فيبر صيقلي بوده و در رنگهاي دودي ، قرمز و سياه عرضه مي گردد فيبر علاوه بر خواص خوب مکانيکي ، داراي خواص عالي الکتريکي نيز مي باشد و مي تواند در ساختمان دستگاه هاي الکتريکي مورد بهره گیری قرار گيرد فيبر در برابر روغن با ثبات بوده و گازها نمي توانند در آن نفوذ کنند فيبر در 100 درجه سانتي گراد به بالا شکننده مي گردد لذا فيبرها را با لاک و يا پارافين آغشته مي کنند .

10- مقواي نسوز (آسبست Asbest):

آسبست نام کلي مواد عايق پنبه اي می باشد که در طبيعت هست و ساختمان طبيعي آن شباهت زيادي به طلق نسوز دارد و در صنايع برقي در موارد فراواني بکار مي رود اين عايق ها اصلاً قابل سوختن نيست و اغلب بصورت پودر يا طناب و نخ و نوار و يا بصورت مواد سختي بنام اترنيت Eternit بکار برده مي گردد و در فشارهاي قوي مصرف چنداني ندارد .

11- کائوچو :

يکي از عايق هاي نباتي کائوچو مي باشد اين ماده از شيره درختاني که در مناطق گرمسير و مرطوب مي رويند به وجود مي آيند بهترين نوع آن از درخت کائوچو( لاتکس) هست که پس از يک سري عمليات شيميايي (ولگانيزاسيون)ماده پلاستيکي بدست مي آيد که معمولاً به آن (لاستيک )مي گويند کائوچو در صنعت برق براي عايق کردن سيمها و روپوش دار کردن سيمهاي لاکي و کابل ها بکار برده مي گردد از آن جايي که کائوچو بوسيله اوزن خورده مي شودو روغن در آن اثر مي کند خاصيت الاستيکي آن را گرفته و ترک مي خورد لذا نمي توان از آن در سيمهاي فشار قوي بهره گیری نمود با اضافه کردن مقدار بيشتري از گوگرد در اقدام ولگانيزاسيون ، لاستيک سخت از کائوچو توليد مي گردد که نام تجاري ابونيت (Ebonit) معروف می باشد.

12- گوتاپرشا(Guta Persha) :

اين ماده نيز مانند کائوچو که از شيره درختان گرمسير و مرطوب گرفته مي شودو از نظر شيميايي در واقع از ايزومرهاي کائوچو مي باشد اين ماده از نوع عايق هاي ترموپلاست طبيعي بوده و احتياج به اقدام ولگانيزاسيون ندارد در درجه حرارت معمولي سفت بوده و بر اثر رطوبت هوا شکننده مي گردد و زیرا در برابر اسيدها و آب دريا حساسيت ندارد لذا به عنوان عايق بسيار خوبي براي (کابل هاي دريايي ) به شمار مي رود که البته امروزه جاي خود را به مواد عايق مصنوعي داده می باشد.

2-5 عايق هاي مصنوعي

عايق هاي مصنوعي يا پلي پلاست ها از ترکيبات مواد آلي که داراي مولکول زياد هستند تشکيل مي يابند به سه روش تهيه مي شوند:

روش اول – پليمريزاسيون

روش دوم – پلي کندنزاسيون

روش سوم – پلي آديسيون

از معروف ترين محصولات عايقي روشهاي برق که در صنعت برق براي کابلها مورد استعمال قرار مي گيرند به شناسايي مختصري اکتفا مي گردد:

1- P.V.C پلي وينيل کلريد :

از معروف ترين مواد عايق پلاستيکي براي کابلها ماده P.V.C مي باشد که از مواد اوليه آهک ، کربن ، اسيد کلريدريک ، کاربيد و استيلن تشکيل يافته می باشد و با روش پلي مريزاسيون به صورت پودر خالص بدست مي آيد و خواص الکتريکي فوق العاده عالي دارد که در کابلهاي فشار قوي مورد بهره گیری قرار مي گيرد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

اين ماده نسبت به لاستيک (کائوچو طبيعي ) مزاياي بيشتري دارد و در برابر روغنهاي معدني و سوختهاي مايع و امثال آن حساس نيست و بر اثر مقاومت زيادي که در برابر مواد شيميايي دارد وسيله حفاظتي بسيار خوبي در برابر زنگ زدگي به شمار مي رود P.V.C غیر از پلاستيکهاي حرارتي می باشد اين ماده با زياد شدن درجه حرارت ، نرمتر و يا کم شدن آن سفت تر مي گردد اين عايق غير قابل اشتعال می باشد آب و اسيدهاي رقيق و بازها روي آن اثر نمي کنند لذا براي مصرف در کارخانجات شيميايي نيز مناسب هستند در سيم کشي لامپهاي نئون و مشابه آن (اوزن) و اشعه ماوراي بنفش به نور آفتاب حساس نيست ارزش عايق بودن P.V.C نسبت به زياد شدن درجه حرارت تنزل مي کند و لذا نبايد درجه حرارت آن از 70 درجه سانتي گراد تجاوز کند هر ميليمتر از ماده عايق P.V.C در حدود 20 کيلوولت استقامت دارد به اين جهت کلفتي عايق سيمهاي پلاستيکي 2/0 ميليمتر کمتر از عايق لاستيکي می باشد در درجه حرارت کمتر از 3 درجه نيز ، عايق P.V.C در برابر ضربه حساس می باشد و تغيير شکل ناگهاني مثل ضربه و تکان خوردن باعث ترکيدن عايق و روپوش سيم مي گردد و لذا بايد با ملايمت اقدام نمود.

با در نظر داشتن نوع ماده P.V.C استقامت الکتريکي آن در حدود 10 تا 40 کيلو ولت بر ميلي متر و مقاومت ويژه آن تا اهم مي باشد اين عايق در بالاتر از 80 درجه نرم شده و شکل اصلي خود را از دست مي دهد .

2- P.E.T پلي اتيلن:

عايق ترموپلاستيک ديگري که در کابل سازي مورد استقاده قرار مي گيرد و مانند P.V.C پليمريزاسيون بدست مي آيد ليکن بر خلاف P.V.C اين ماده قابل اشتعال می باشد و در عوض استقامت شيميايي آن در برابر اسيدها و بازها از P.V.C بهتر می باشد با اين حال به علت قابليت اشتعال و حساسيت در برابر روغن ها و همچنين گراني قيمت نسبت به ماده P.V.C امروزه سعي مي گردد حتي در فشارهاي قوي نيز از ماده P.V.C بهره گیری گردد از آن جايي که پلي اتيلن را مي توان به سادگي پرس کرده و به فرم هاي مختلف در آورد در کابل سازي تا 25 کيلو ولت مورد مصرف می باشد و از طرفي به علت غير قابل نفوذ بودن در برابر رطوبت و زنگ زدگي ، علاوه بر اقدام عايقي به عنوان محافظ خلاف سربي نيز اقدام مي کند و بدين ترتيب کابلهاي با پلي اتيلن بسيار سبک وزن هستند استقامت الکتريکي اين ماده 20 تا 40 کيلوولت بر ميليمتر و مقاومت ويژه آن تا اهم سانتي متر
مي باشد.

3- پلي استيرول(Poly Styrol)

اين ماده عايق ، مانند شيشه شفاف و سخت می باشد و بسادگي قابل شکل دادن مي گردد و در برابر آب و رطوبت و اسيدها و الکل و روغن ثبات دارد نوعي از آن که داراي بوتادين می باشد پیش روی ضربه مقاومت زياد دارد و در برابر سرما و نور ، ترد و شکننده مي باشد اشياء و لوازم مختلفي با انبساط کمک و زياد و در صنعت مخابرات براي فرکانس هاي بالا و همچنين کابل هاي فرکانس زياد و جعبه هاي راديو مصرف مي گردد.

4- سيليکونها(Silicon)

اين ماده خواص بسيار خوب الکتريکي و مقاوم پیش روی محلول هاي آب دارد ولي در برابر اسيدهاي قوي و بخار داغ غير مقاوم می باشد و پايداري حرارتي و قابليت انعطاف خوبي دارد و به صورت روغن و لاک در الکتروتکنيک بکار برده مي گردد مانند در پوشش سيمها عايق شيارهاي ماشين و لاک مخصوص براي محلهايي که خطر انفجار دارد نيز مورد استعمال قرار مي گيرد .

3-5 روغنهاي عايق

1- خواص :

روغنهاي عايق معدني که در صنعت الکتروتکنيک مورد بهره گیری مي گيرد ترکيباتي از هيدروژن و کربن می باشد که از معدن نفت با اقدام تصفيه بدست مي آيد از مشخصات روغن خوب و تازه اين می باشد که بايد در بيست درجه سانتي گراد صاف و شفاف باشد و ته نشين نشود مقاومت مخصوص روغن خاص 10*20 (اهم سانتيمتر) مي باشد و اگر کهنه گردد مقاومت آن به 10*2 (اهم سانتيمتر ) تنزل مي يابد روغن در 170 تا 200 درجه به جوش مي آيد و يک روغن خوب بايد تا 100 درجه توليد بخار نکند و براي جلوگيري از روغن سوزي لازم می باشد حرارت آن زير 145 درجه سانتيگراد نگاه داشته گردد در اثر حرارت زياد به ويژه در مجاورت فلزات روغن اکسيده مي گردد زیرا فلز اقدام کاتاليزور (کمک کننده فعل و انفعال شيميايي ) را انجام مي دهد مخصوصاً اگر اين فلز مس باشد لذا حتي حتي المقدور بايد از وجود مس لخت در درون روغن جلوگيري نمود بعضي از ترکيبات کربن و هيدروژن در اثر حوزه الکتريکي پلي مريزه مي گردد و جسم نامحلول سفتي توليد مي کند که با آن (ايکس واکس) مي گويند و در کابلها و در جايي که کاغذ و روغن مجاور هم هستند و در خازنهاي فشار قوي پديد مي آيند و بر اثر فعل و انفعالات شيميايي ، بعضي از روغن ها در موقع ايجاد (ايکس واکس) گاز توليد مي کنند که استقامت الکتريکي روغن را پايين مي آورند روغنهاي معدني تحت تأثير اکسيژن هوا در حرارت زياد ، اکسيده مي گردد و تابش نور سبب تجزيه روغن و خرابي آن مي گردد و مواد تجزيه شده مثل آب و لجنهاي محلول يا غير محلول می باشد که لجنهاي غير محلول روي قطعات عايقي و سيم پيچها و دندانه ها رسوب مي کند و اقدام خنک کردن و انتقال حرارت را کندتر مي کند و همچنين مواد سلولزي و پارچه اي را فاسد مي نمايد از اين جهت می باشد که بايد سعي گردد درجه حرارت روغن ها از 95 درجه سانتي گراد تجاوز نکند اقدام هدايت حرارت در روغن ها از اتم به اتم يا مولکول به مولکول نبوده و به صورت جابجايي مي باشد يعني مولکولهاي گرم شده بالا آمده و مولکول هاي سرد جاي آن را مي گيرند استقامت الکتريکي روغن تميز و خالص خيلي زياد می باشد که از 200 کيلو ولت بر سانتيمتر تجاوز مي کند قابليت هدايت روغن با غلظت آن کم مي گردد و روغن هاي غليظ استقامت الکتريکي بيشتري دارند لذا با بالا رفتن درجه حرارت ، استقامت الکتريکي کاهش مي يابد ليکن اين طریقه براي روغنها در بين درجات حرارت 10 تا 75 درجه سانتيگراد صادق نيست و حتي ممکن می باشد در اين فاصله استقامت الکتريکي عايق بيشتر نيز بشود استقامت الکتريکي روغن به فشار الکتريکي نيز بستگي دارد و در فشارهاي کم نسبت آن مستقيم می باشد ولي در فشارهاي الکتريکي بالاتر استقامت الکتريکي افت پيدا مي کند.

2- روغن کابل :

در صنعت کابل سازي از کاغذهايي که آغشته به روغن هستند بهره گیری مي گردد در کابلهاي پرو کابل هاي فشاري ،روغن غليظ و در کابل هاي روغني ، روغن رقيق شبيه روغن ترانسفورماتور بکار مي رود اين نوع روغن بايد در 130 درجه سانتيگراد رقيق شده و بتواند در داخل منافذ کوچک و فواصل خالي رخنه کند و در درجه حرارت معمولي 35 تا 40 درجه سانتيگراد بايد غليظ و سفت گردد و در درجه حرارت زير صفر محکم نشود تا کابل قابليت خمش خود را حفظ کند همچنين درجه انبساط و تغييرات وزن مخصوص روغن بايد نسبت به درجه حرارت خيلي کم باشد براي جلوگيري از پديده (ايکس واکس) که در بند قبلي تشريح گردید بايد گازهاي موجود در روغن کابلها را پيش از مصرف خارج نمود .

3- روغن کنتاکت ها :

براي مصونيت اتصالات از اثرات هوا و سهولت اقدام کنتاکت ، لازم می باشد قسمتهاي مکانيکي کليدهاي فشار قوي را با روغن چرب کنند چنين روغني بايد در (40-) درجه سانتيگراد غلظت قير را داشته باشد و درجه حرارت ريزش قطره اي آن از 105 درجه سانتيگراد کمتر باشد لذا براي تکنولوژي کابلها روغن کاري اتصالات و کنتاکت ها از خمير سيليکون بهره گیری مي گردد که قيمت آن نيز نسبت به ساير روغن ها زيادتر می باشد .

4-5 عايقهاي گازي

هوا ، ازت ، هليم ، اکسيژن ، هيدروژن ، کلر ، گاز کربنيک ، سولفور هگزافلوريد مانند گازهاي عايق و همچنين خنک کننده اي هستند که در صنايع برق مورد استقاده قرار
مي گيرند.

بهترين گاز براي پرکردن کابل هاي فشار قوي گازازت تحت فشار می باشد اگر ورقه اي از گاز ازت روي روغن وارد گردد باعث جلوگيري از کهنگي و خراب شدن آن مي گردد و خواص الکتريکي روغن را پايدار نگاه مي دارد.

هوا نيز از عايق هاي مهم فشار قوي بوده و قيمت تهيه آن هم هزينه اي در بر ندارد ضريب عايقي هوا عملاً برابر واحد و مقاومت مخصوص آن 10*5 (اهم – سانتيمتر) می باشد استقامت الکتريکي هواي بين دو صفحه به فاصله يک سانيتمتر در حدود 30 الي 32 کيلو ولت بر سانتيمتر می باشد .

هيدورژن سبکترين گاز می باشد و استقامت الکتريکي آن نيز از همه گازها کمتر می باشد هيدروژن در مقايسه با هوا در اختلاف سطح کمتري يونيزه مي گردد ليکن بر خلاف هوا باعث اکسيداسيون و زنگ زدگي اجسام نمي گردد و توليد اوزن Ozon نيز نمي کند و بدون وجود هوا قابل سوختن نيست .

هگزا فلوريد سولفور از گازهاي ارزان و عايق خوبي می باشد که قابل سوختن و احتراق نبوده و مورد استعمال زيادي در فشار قوي دارد استقامت الکتريکي تحت فشار يک اتمسفر دو برابر هوا بوده و هر چه فشار آن نيز بيشتر گردد خواص الکتريکي آن بهتر
مي گردد.

دسته بندی : برق

دیدگاهتان را بنویسید