براي آنكه در LO امكان بهره گیری مجدد داشته باشد، به يك “پوشاننده”[1] توضيحي نيازمند مي باشد. اين پوشاننده اطلاعاتي مانند شرحي بر محتواي LO ، شناسه[2] آن، اهداف آموزشي كه محقق مي نمايد، سازنده آن، مخاطبين آن را فراهم مي نمايد. مي‌توان LO را يك شيريني فرض كرد. محتواي آموزش معادل شيريني بوده كه در يك كاغذ پيچيده شده كه بر روي آن نام شيريني، تركيبات، اطلاعات مربوط به ارزش غذايي، توليد كننده و… چاپ شده اند. اين اطلاعات به ما كمك مي كند كه شيريني‌اي كه انتخاب مي كنيم به بهترين وجه با علايق غذايي ما متناسب باشد و در عين حال نيز كاغذ “پوشاننده” را باز نكرده و از شيريني نيز نخورده ايم. (شكل 3-1 را ملاحظه كنيد) مي توان پوشاننده يك LO را به همين ترتيب مورد بهره گیری قرار داد.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

ولي براي آنكه چنين چيزي امكان پذير باشد، ضروري می باشد اطلاعات مربوط به يك شكل استاندارد و به گونه اي كه در سطح جهاني قابل درك باشد، تهيه شوند. اين مشكل با بهره گیری از meta-data حل شده می باشد. اين نوع داده طبق تعريف عبارت می باشد از “داده هايي در مورد داده‌ها”. براي اينكه يافتن و بهره گیری از LOها تسهيل شوند گروههاي متعددي با يكديگر همكاري و فعاليت داشته اند تا بتوانند يك مجموعه سازگار و مناسب از meta-data را براي هر LO تعريف كنند. Meta-data به عنوان بخشي از LO محسوب نمي گردد. بلكه به صورت مجزا مستند شده و براي آنكه همراه با LO باشد، طراحي شده می باشد. نيز اينكه اين نوشتار را مي توان بدون باز كردن يا نمايش LO نظاره نمود. LOها را مي توان در يك بانك داده‌اي بزرگ كه بانك LO يا بانك محتوا ناميده مي گردد ذخيره كرد. به راحتي مي توان در اين بانك داده براساس meta-data هاي LOها، به جستجو پرداخت.

به عنوان مثال فرض كنيد كه مي خواهيد يك دوره آموزشي در مورد نگهداري اتومبيل طراحي كنيد. براي اين كار مي توانيد، بانك محتوا را براي يافتن LOهايي كه توضیح آنها شامل عباراتي مانند “چك كردن فشار تاير”، “تعويض برف پاك كنها” و “تميز كردن شمعها” مي باشد، جستجو كنيد.

ساختارهاي محتواي آموزشي                             Content Structures

همانطور كه تا اينجا مشخص شده، LO ها را مي توان بخشهاي تشكيل دهنده محتواي آموزشي دانست. اين بخشهاي تشكيل دهنده در صورتي مفيد هستند كه در ساختارهاي بزرگ مورد بهره گیری قرار بگيرند و به خودي خود بي فايده هستند. در اين بخش از كتاب جايگاه ساختارهاي محتواهاي LOها را در استانداردهاي عمده نشان مي دهيم. اكثر محتواهاي آموزشي، بدون در نظر داشتن نحوه ارائه آنها داراي ساختاري سلسله مراتبي هستند. مثلاً يك دوره را مي توان به چندين درس و هر درس را به چندين مبحث تقسيم بندي نمود. اينها روشهاي مختلفي هستند كه مي توان براي توليد دوره مورد بهره گیری قرار داد. يكي از الزامات مهم آموزش الكترونيكي فراهم آوردن روش ساداه و در عين حال انعطاف پذير براي ارائه مجموعه وسيعي از ساختارهاي محتوايي، مي باشد.

شناسايي رويكردهاي تعيين «رويكرد دسته بندي محتواي آموزشي» عبارت می باشد از يك مجموعه تعريف شده از محتواي آموزشي كه داراي اسامي مشخصي مي باشند. «دسته بندي محتواي آموزشي» مي تواند يك يا دو سطح داشته باشد. مثلاً دوره- درس، يا اينكه مي تواند مانند مثالهايي كه در جدول 1-1 آمده اند داراي چندين سطح باشند.

به گونه كلي اين دسته بندي بايستي حين تهيه دوره شكل بگيرد تا با مشخصه هاي آن دوره تناسب لازم را داشته باشد. ضروري می باشد كه سطوح بالاتر اين دسته بندي ها نامگذاري شوند و سطوح پايين تر در ساختار محتوا مورد تصریح واقع گردند. گروهها و افرادي كه در مورد استانداردها تحقيق مي كنند، پس از مواجه با رويكردهاي متعدد دسته بندي محتواي آموزشي، مدلهاي سلسله مراتبي ساده و قابل تصميمي را تهيه كرده‌اند. اين مدلها هيچ گونه پيچيدگي خاصي نداشته، تعداد سطوح دسته بندي آنها كاملاً انعطاف پذير بوده و رويكرد آموزشي آنها نيز مناسب می باشد.

استانداردهايي براي دو مدل مختلف دسته بندي محتواي آموزشي وجود دارند كه روش تهيه دوره را براساس LOها تشريح مي كنند. يك مدل، بخشي از SCORM[3] را كه توسط ADL[4] توسعه يافته می باشد، تشكيل مي دهد. مدل ديگر توسط كميته CBT صنعت هوايي (AICC)[5] توسعه يافته می باشد. ما در مورد اين سازمانها و ويژگي هاي آنها توضيحات بيشتري را ارائه خواهيم كرد ولي در اينجا فقط اين دو نوع مدل ساختار محتوا را معرفي مي كنيم.

سلسله مراتب محتواي آموزشي در مدل SCORM

سلسله مراتب محتواي آموزشي در مدل SCORM از سه جزء زير تشكيل مي‌گردد:

(CA) Content Aggregiation:

گروهي از منابع آموزشي می باشد كه هر يك از آنها داراي مفهومي جامع و رسا مي‌باشند هر دوره آموزشي از مجموعه اي از CAها تشكيل يافته می باشد.

سطوح پايين تر يك دوره آموزشي در صورتيكه داراي استقلال محتوايي و مفهومي باشند خود يك CA محسوب مي شوند.

شيء محتوايي اشتراك پذير         Sharable Content Object (SCO)

يك SCO، كوچكترين بخش محتواي آموزشي (LO) در مدل SCORM مي باشد كه قابليت به اشتراك گذاشتن در دوره هاي مختلف آموزشي را دارا مي باشد. در اين سطح يادگيرنده به گونه مستقيم با محتواي آموزشي در تعامل مي باشد.

  • تركيب محتوا- گروهي از منابع آموزشي می باشد كه هر يك از آنها داراي مفهومي جامع و رسا مي باشند. محتواي هر دوره آمزوشي از مجموعه اي از CA ها تشكيل يافته می باشد. سطوح پايين تر يك دوره آموزشي در صورتيكه داراي استقلال محتوايي و مفهومي باشند خود يك CA محسوب مي شوند.
  • شي محتوايي اشتراكپذير (SCO)- عبارت می باشد از LOي SCORM. در اين سطح يادگيرنده به گونه مستقيم با محتواي آموزشي در تعامل بوده و LMS نيز نتايج را مورد بررسي قرار مي دهد.
  • داشته ها- يك منبع كوچك و تك منظوره مي باشد كه مي توان آن را در چندين محتوا مورد بهره گیری قرار داد. وضعيت داشته ها توسط LMS مورد بررسي واقع نمي گردد. اکثراً توسط SCOها مورد بهره گیری قرار مي گيرند ولي در عين حال امكان بهره گیری مستقيم از آنها توسط LMS نيز هست. داشته ها اکثراً چندين رسانه مانند رسانه هاي گرافيكي، صوتي و تصويري را شامل مي‌شوند و در عين حال هيچ محدوديتي در مورد اين كه چه چيزهايي را در بر مي‌گيرند، وجود ندارد.

احتمالاً متوجه شده ايد كه اين سه جزء تمام قلمرو لازم براي نشان دادن ساختارهاي محتوايي را پوشش نمي دهند. هيچ فضايي براي بخشهايي از محتوا كه مطراحي آنها به گونه اي می باشد كه به تنهايي بي معنا هستند، در نظر گرفته شده می باشد. اين نقطه ضعف در «ريز محتوا» يك CA پوشش داده مي گردد. «ريز محتوا» اجزا، ساختار و ويژگي هاي يك CA را توضیح مي دهد. همچنين «ريز محتوا» نيز اينكه مي‌تواند meta-data يي كه همراه اجزاي يك CA مي باشند را بدرستي نشان دهد. ساختار محتوايي SCORM و «ريز محتوا» هاي فوق الذكر به گونه كامل در فصل 6 مورد بحث و بررسي قرار مي گيرند.

سلسله مراتب محتوايي AICC

سلسله مراتب محتوايي AICC نيز داراي سه جزء به توضیح زير مي باشد.

  • دوره- جامع ترين سطح سلسله مراتب محتواي آموزشي مي باشد.
  • بخش راهنما- هر «بخش راهنما» را مي توان بعنوان يك گروه در دسته بندي محتواي آموزشي در مدل AICC در نظر گرفت. در ساختار هر «بخش راهنما» مي توان از «بخش هاي راهنماي» ديگر جهت شفاف تر کردن دسته بندي محتواي آموزشي بهره گیری نمود.
  • واحد قابل تخصيص (AU)- كوچكترين بخش محتواي آموزشي (LO) در مدل AICC مي باشد در واقع AUها همان دروس در دسته بندي محتواي آموزشي مي باشند كه مي توان آنها را در «بخش هاي راهنما» يا بصورت مستقيم در يك «دوره» مورد بهره گیری قرار داد.

اجزاي فيزيكي آموزش الكترونيكي Electronig Computer اجزاي سيستم آموزش الكترونيكي يك سازمان بر مبناي توانايي و عملكردارائه دهندگان و نمايندگان منطقه‌اي آنها شكل مي گيرند. يكپارچگي ساختاري در دسترسي يادگيرندگان و مديران سيستم در ارائه خدمت مناسب به يادگيرندگان تأثیر بسزايي ايفاء مي نمايد در فصل هاي آينده نشان خواهيم داد كه استانداردها چگونه مي توانند در ايجاد اين يكپارچگي تأثیر داشته باشند.

محتواي دوره آموزشي                                

روشي می باشد كه قابل درك ترين و ملموس ترين غیر از آموزش الكترونيكي محتواي آموزشي مي باشد.

محتواي آموزشي را مي توان به سادگي در قالب يك فايل متني قابل ctownload، يا يك صفحه HTMZ ارائهكرد و يا اينكه آن را به شكل هاي پيچيده مانند چند رسانه‌هاي قوي و تعاملي كه صوت، تصاوير متحرك و يا فيلم را در بر مي گيرند، ارائه نمود. محتواهاي پيچيده تر با بهره گیری از ابزارهاي قوي تر مانند Macromedia Authorwar ®، Dreamwaver®، Flaoh®، يا Click2 Learn Tool Box Intructor، محتواي آموزشي از دو منبع عمده نشات مي گيرد.

محتواي آموزش عام[6]:

اين نوع از دوره هاي آموزشي توسط شركت هايي فعال در زمينه آموزش هاي عمومي و بر مبناي نياز بازارهاي مصرف عمده يا فرصت هاي فروش ويژه توليد مي‌گردند. موضوعات اين دوره هاي عمومي شامل: حقوق، حسابداري، آموزش فروش، آموزش ايمني قضايي، آموزش پزشكي، شبكه هاي كامپيوتري، توليد نرم افزار و غيره مي باشند.

محتواي آموزش خاص[7]:

هنگامي مورد نياز مي شوند كه هيچ محتواي آموزشي عام در دسترس نباشد. بعضي از مثالهاي مربوط به محتواي آموزشي خاص عبارتند از راهنمايي هاي مربوط به فرآيندهاي و رويه هاي شغلي كه خاص يك سازمان هستند، مانند آموزش فروش محصول، مشخص كردن جايگاه فردي كه جديداً استخدام شده، يا نرم افزار كامپيوتري خاص «محتواي آموزشي خاص» يا در داخل سازمان و توسط يك تيم آموزش الكترونيكي خاص و يا توسط يك تيم خارجي توسعه مي يابد تا نيازهاي سازمان شما را به خوبي برآورده نمايد.

يك دوره آموزشي الكترونيكي مبتني بر مبناي نحوه آموزش كلاسيك مدلسازي مي‌گردد. در حقيقت دوره اي از مطالعات می باشد كه به صورت چندين درس متولاي طراحي شده كه بايستي يك پس از ديگري مطالعه شوند هر درس مي تواند نحوه ارزشيابي خاص خود را داشته و تكميل موفقيت آميز يك درس پيش نياز درس بعدي باشد. ممكن می باشد لازم باشد كه يادگيرنده در نهايت مورد ارزشيابي نهايي واقع گردد تا در دوره مورد نظر فارغ التحصيل اعلام گردد.

سيستم هاي مديريت آموزش

يك LMS چيست؟

اگرچه دسترسي به يك محتواي آموزشي الكترونيكي به راحتي از طريق صفحات وب امكانپذير می باشد ولي بعضي از سازمانها تمايل دارند كه دسترسي به محتوا را كنترل كرده و بدانند كه چه كسي آن محتوا را مورد بررسي قرار مي دهد، فرد بهره گیری كننده تا چه حد از آنها بهره مي گيرد و نتيجه بهره گیری از اين محتوا چيست. يك LMS عبارت می باشد از يك نرم افزار Web Server-Baned كه امكان مديريت و بررسي هاي لازم براي اين مقصود را فراهم مي آورد. ويژگيها و كاركردهاي LMSها به گونه قابل توجهي از يك سيستم به سيستم ديگر متقارن هستند، ولي به گونه كلي موارد زير مانند كاركردهايي هستند كه مي توانند ارائه دهند.

«كاركردهاي مديريتي» مانند تنظيم دوره، ثبت نام يادگيرنده، تخصيص دوره، و گزارش ميزان پيشرفت يادگيرنده براساس بررسي داده هايي مانند نمرات امكانات پايان دوره و ميان دوره اي، مدت زماني كه صرف دوره شده، و وضعيت نهايي پس از تكميل هر دوره. شكل 6-1 تعاملات اساسي موجود بين مدير و LMS را نشان مي‌دهد.

«فصل مشترك» يادگيرنده عبارت می باشد از صفحه اي كه يادگيرندگان با بهره گیری از شناسه شخصي خود و با يك رمز عبور (يا بدون اين محدوديت) وارد LMS شده و از طريق يك منوي شخصي و خاص خود به محتواي آموزشي كه به آنها اختصاص يافته می باشد، دسترسي پيدا مي كنند. معمولاً آنها مي توانند وضعيت پيشرفت خود را با در نظر داشتن نمرات امتحانات، ميزان كامل شدن دوره ها و LOها، نظاره كنند. شكل 5-1 فصل مشتركهاي مهم و اساسي بين يك يادگيرنده و LMS را نمايش مي دهد.

LMSها مسئوليت برنامه ريزي و ترتيب بندي دسترسي يادگيرنده به LOهاي مربوط به يك دوره را نيز برعهده دارند، مثلاً فراهم آوردن امكان دسترسي يادگيرنده به LOهاي موجود در منوهاي شخصي خود به ترتيب دلخواه و يا امكان دسترسي به LOها براساس ترتيب خطي[8] (بصورت متوالي) شيوه هاي پيچيده تري نيز در برخي از LMSها موجود مي باشند كه عبارتند از تعريف پيش نياز يا اعمال معيارهايي براي سنجش ميزان كامل شدن يك LO، بطور مثال يادگيرنده مي تواند با گذراندن موفقيت آميز يك امتحان كوتاه يك LO را از برنامه خود حذف نمايد. قابل ذكر می باشد كه LOها داراي توالي منطقي مي باشند.

آيا به LMS نياز داريم:                                           Do I Need on LMS?

در صورتي كه محتواي آموزش الكترونيكي سازمان شما يك بخش اجباري از آموزشهاي شغلي يا آموزشهاي لازم براي متناسب شدن با الزامات قانوني را در بر داشته باشد بديهي می باشد كه سازمان شما به بررسي پيشرفت و نتايج يادگيرندگان نيازمند خواهد بود، به مقصود كنترل پيشرفت و نتايج يادگيرندگان و همچنين كنترل دسترسي به محتواي آموزش الكترونيكي و توالي ارائه شدن LOها، به يك LMS نيازمند خواهيد بود. در صورتي كه محتواي آموزش الكترونيكي شما صرفاً براي پيشرفت فردي كارمندان خراجي شده می باشد، ساختار آموزش الكترونيكي شما نياز چنداني به LMS نخواهد داشت. البته بايستي فوايد يك LMS را مد نظر داشت.

تنظيم آموزش الكترونيكي براي يك سازمان ارزان نخواهد بود، پس مديريت بايستي بداند كه آيا وجود آن مي تواند سودآور باشد يا خير. براي سنجش اين موضوع سوالاتي مانند سوالات زير مي توانند مطرح باشند:

  • آيا كسي هست كه واقعاً از دوره ها بهره گیری كند؟
  • آيا اكثر افرادي كه دوره ها را شروع مي كنند، آنها را به پايان مي برند؟
  • آيا پس از آنكه فردي دوره اي را به پايان رساند براي دوره هاي بعدي نيز رجوع مي‌كند؟
  • چه تعداد از افراد مي توانند ارزيابي ها را با موفقيت پشت سر بگذارند؟
  • ارزيابي ها بسيار سخت هستند يا بسيار ساده؟

يك LMS شما را قادر مي سازد كه داده هايي در مورد ميزان بهره گیری و اثربخشي دوره هاي آموزش الكترونيكي گردآوري نماييد. داده هاي مربوط به ميزان بهره گیری عبارتند از، تعدادكاربراني كه يك دوره را دريافت مي كنند، متوسط مدت زماني كه براي يك دوره صرف مي گردد، و تعداد يادگيرندگاني كه يك دوره را به اتمام مي‌رسانند. با در دست داشتن اين داده‌ها مي توان شاخص هاي مناسب نظير افزايش آگاهي از امكان دسترسي به آموزش الكترونيكي يا شناسايي دليل عدم اتمام يك دوره توسط يادگيرندگان را جهت افزايش ميزان بهره گیری يادگيرندگان طراحي نمود. داده‌ها‌ي مورد نياز براي اندازه گيري اثربخشي مي توانند كل داده‌هاي مربوط به يك دوره، مانند متوسط نمرات و نيز داده هاي بسيار جزئي در مورد نتايج سوالاتي كه برايكل ارزيابي‌ها مطرح مي شوند، را در بر بگيرند. تجزيه و تحليل اين داده‌ها مي تواند بخش هاي غير اثربخش محتوا يا برخي از سوالات مربوط به ارزيابي كه به خوبي بيان نشده‌اند را مشخص نمايد.

مثلاً در صورتي كه درصد زيادي از يادگيرندگان در پاسخ به يك سوال خاص اشتباه مي كنند، مي توان به اين نتيجه رسيد كه طراحي سوال مناسب نبوده يا اينكه مفهومي كه توسط اين سوال سنجش مي گردد به خوبي در محتوا تشريح نشده می باشد. با در دست داشتن اين اطلاعات، فرصت از بين بردن اين مشكلات و بهبود اثربخشي دوره فراهم مي آيد.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

برای دیدن قسمت های دیگر این پژوهش لطفا” از منوی جستجوی سایت که در قسمت بالا قرار دارد بهره گیری کنید. یا از منوی سایت، فایل های دسته بندی رشته مورد نظر خود را ببینید.


دیدگاهتان را بنویسید