لرزه‌گيرها كاربردهاي فراواني دارند . در هر ساز و كار و سازه لرزنده‌اي نياز به كنترل ارتعاشات و ميرايش لرزه‌ها می باشد. لرزه‌گير انرژي جنبشي را به گرما تبديل مي‌نمايند. يكي از ويژگي‌هاي مهم لرزه‌گير كاهش و محدودسازي دامنه تشديد سيستم می باشد.

لرزه‌گير به همراه فنر در سيستم تعليق خودرو نيازهاي اساسي خوش‌سواري و فرمان‌پذيري را ديكته مي‌نمايد. وظايف اين دو بخش به قرار زير می باشد :

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

جلوگيري و كاهش لرزش‌هاي بدنه و جدايش سرنشين خودرو از نوفه‌هاي اعمالي

ايجاد قرارپذيري مناسب چرخ و جاده با كنترل لرزش‌هاي جرم نامعلق

كاركرد

در سيستم تعليق، فنر و لرزه‌گير به صورت موازي بسته مي‌شوند. در هنگام فشردگي فنر، لرزه‌گير به آساني فشرده مي‌گردد، اما هنگام كشيدگي فنر، لرزه‌گير به كندي باز مي‌گردد.

هنگام فشردگي لرزه‌گير روغن از سوراخ‌هاي درشت‌تر دريچه آن جابجا مي‌گردد و بنابراين به سادگي فشرده مي‌گردد. اما هنگام كشيدگي برگشت روغن به جاي نخستين خود، از سوراخ‌هاي كوچكتر انجام مي‌گيرد. در اثر برگشت روغن از سوراخ‌هاي كوچك، نيروي اصطكاك روغن بالا رفته و انرژي مكانيكي فنربه انرژي حرارتي روغن تبديل مي‌گردد و سپس گرماي روغن در فضا پخش مي‌گردد.

هر چه حركات سريعتر باشد نيروي دمپر بيشتر خواهد بود. دمپينگ بوسيله سوپاپها كنترل مي‌گردد. سوپاپها شامل چندين واشر فنري كه رابط محفظه بالاي پيستون و قسمت پايين سيلندر می باشد مي‌باشد. يك فنر حلقوي نرم بدنه سوپاپ را با واشرهاي فنري در نشتگاه سوپاپ بهم مي‌فشارد. اجزاي سوپاپ با هم توسط يك قفسه سوپاپ تركيب شده‌اند. واشرهاي آب‌بندي به اينصورت ساخته مي‌شوند كه از نشت روغن و ورود گرد و خاك از بيرون به لرزه‌گير جلوگيري مي‌كند. لرزه‌گير توسط دو اتصال لاستيكي به خودرو محكم شده می باشد.

ويژگي‌هاي كاركردي لرزه‌گير

نمودارهاي شكل 18 نمايانگر خم ويژگي‌هاي نيرو ـ سرعت نيرو ـ جابجايي يك لرزه‌گير می باشد. با نگاه به نمودار مي‌توان ديد كه فشردگي لرزه‌گير آسانتر از كشيدگي آن می باشد (ضريب ميرايي در فشردگي از كشيدگي كمتر می باشد) .

شكل 19 ـ نمودار ويژگي‌هاي كاركردي لرزه‌گير

خم نيرو ـ جابجايي با بهره‌ از برانگيزش بسامدي به قرار زير می باشد :

(1-10)                                           

(1-11)                               

(1-12)                                           

كه نمايانگر يك بيضي می باشد.

شكل 20 ـ ويژگي‌هاي كاركردي لرزه‌گير مرسوم و لرزه‌گير با گذرگاه فرعي

نصب و جاي‌گذاري لرزه‌گير

چگونگي قراردهي لرزه‌گير ميان شاسي و محور (جرم معلق و جرم نامعلق) در كارايي آن بسيار مؤثر می باشد،‌زيرا افزايش جابجايي مايع (بر اثر برخورد با ناهمواري هاي جاده) سبب نرم تر شدن كاركرد لرزه‌گير و بهبود ويژگي‌هاي ميرايشي آن مي‌گردد. بنابراين بهترين حالت قراردهي چنان می باشد كه تغيير طول لرزه‌گير برابر با جابجايي ميان محور و شاسي باشد كه با نصب عمودي لرزه‌گير حاصل مي‌گردد. هر چند كه همواره قرارگيري عمودي لرزه‌گير امكان‌پذير نمي‌باشد.

در بيشتر موارد لرزه‌گير كجج سوار مي‌گردد و نه عمودي، زيرا :

توانايي ميرايش لرزه‌هاي كناري

افزايش پايداري خودرو

جلوگيري از صدمه ديدن بعضي از قسمتهاي خود لرزه‌گير

جاي مناسب براي قراردهي لرزه‌گير

جلوگيري از كثيف شدن آن .

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

براي جايگذاري اتصالات لرزه‌گيرها، ملحقات لاستيكي مورد نياز می باشد . غالباً آنها اتصالات حلقوي هستند كه در آنها لاستيك اتصال تحت پيچش می باشد . بوسيله پرس شدن در بوش فولادي اتصالات قائم پيني در آغاز و انتها مي‌توانند مورد بهره گیری قرار گيرند. البته در هر دو انتهاي لرزه‌گير به همين صورت می باشد. معمولا اتصالات رينگي بدليل عمر سرويس بيشتر مزيت دارند . در نقاط اتصال بالايي و پاييني لرزه‌گيرها بايد در تنظيم با يكديگر با رعايت موقعيت ساختمان خودرو باشند و در موقعيت وسط اكسل نصب شوند. از اين راه مي‌توان از فرسايش زودرس لرزه‌گير جلوگيري كرد.

به سبب فاصله ميان لرزه‌گيرهاي يك محور گشتاوري ايجاد مي‌گردد كه با نزديك شدن به خط مياني محور، اندازه آن كاهش مي‌يابد. هر چند كه جاي قرارگيري لرزه‌گير به پيش‌بيني طراح وابسته می باشد و بسته به ملاحظات طراحي گاهي نياز می باشد كه لرزه‌گيرها در فاصله دوري نسبت به خط مياني محور سوار گردند.

ويژگي‌هاي كاركردي يك لرزه‌گير به راستاي قرارگيري آن وابسته می باشد. روش‌هاي عمده نصب لرزه‌گير ميان شاسي و محور به قرار زير می باشد :

قراردهي عمودي : كه در اين طريقه لرزه‌گير بطور عمودي ميان محور و شاسي قرار مي‌گيرد و همانطور كه تصریح گردید قادر به كنترل بيشتر اقدام فنر مي‌باشد. در اين طريقه لرزه‌گير كمتر مي‌تواند لرزشهاي عرضي را كنترل نمايد.

قراردهي طولي : اكثراً‌طريقه مونتاژ عمودي با مسائل زيادي روبرو مي‌گردد كه لازم می باشد براي فرار از آنها لرزه‌گير را تحت زاويه‌اي نسبت به محور عمودي بين شاسي و اكسل قرار داده و معمولا در اين روش قسمت فوقاني لرزه‌گير را به طرف جلوي اتومبيل متمايل مي‌كنند. اين اقدام قسمت محافظ لرزه‌گير را از اصابت سنگ و گل جاده محفوظ نگه مي‌دارد البته در اين طريقه نيز حتي المقدور سعي مي‌گردد لرزه‌گير به خط عمود نزديك‌تر باشد و مقدار انحراف بر حسب توضيح طراحان نبايد از 40 درجه بيشتر باشد زيرا در اين صورت اقدام لرز‌گير تا حدودي شايسته می باشد اما اگر انحراف از مقدار مذكور زيادتر باشد مقدار انتقال مايع بسيار كم شده و تغييرات طول لرزه‌‌گير از تغييرات فاصله محورو شاسي خيلي كمتر خواهد گردید. در اين حالت لرزه‌گير مثل حالت قبل قادر به كنترل لرزش‌هاي كناري محور نخواهد بود.

شكل 21 ـ قراردهي كناري لرزه‌گير

قراردهي كناري : دور بودن از اصابت سنگين و گل جاده و مهمتر از همه كنترل لرزش و نوسانات عرضي اطاق بر روي محور باعث برتري اين طريق نصب بر روشهاي ديگر مي‌گردد. در اين مورد نيز نبايستي انحراف لرزه‌گير بيش از 40 درججه باشد و تا آنجا كه ممكن می باشد نقاط نصب را به محور عمود نزديك‌تر مي‌كنند البته هر چه نقاط نصب به محور عمود نزديك بشود خاصيت كنترل نوسانات عمودي بهتر و كنترل لرزشهاي عرضي كمتر خواهد گردید (شكل 19).

 

 

نام گذاري

بوسيله يك نمونه موقعيت حروف و ارقام را توضیح مي‌دهيم :

(1-13)                                                      

شكل 22 ـ قراردهي لرزه‌گير همراه فنر مارپيچ و تخت

حروف درشت آغازين نمايانگر نوع لرزه‌گير مي‌باشد، حروف كوچك بعدي نمايانگر نوع اتصال می باشد و هيچ وجه تمايزي براي اتصالات نرمال مورد نياز نيست. اولين شماره،‌ شماره قطر پيستون و بعدي كورس آن را مشخص مي‌كند. علامت انتهايي نشان دهنده نوع ايستادن می باشد. نمونه بالا نرمال می باشد. قطر پيستون 36 ميليمتر و كورس آن 140 ميليمتر مي‌باشد. لرزه‌گير يك توقف محدود هيدروليك دارد. جدول1 نشانه‌هاي به كاررفته در لرزه‌گيرها را نشان مي‌دهد.

دسته‌بندي لرزه‌گيرها

لرزه‌گيرها از طريق ايجاد اصطكاكهاي مختلف انرژي‌هاي پتانسيل و جنبشي فنر و اطاق را به حرارت تبديل مي‌كنند. لرزه‌‌گيرهايي كه در خودرو به كار مي‌طریقه، بسته به ساختار و چگونگي ميرايش لرزش به سه گروه زير دسته‌بندي مي‌شوند :

اصطكاكي

گازي

روغني

جدول 1 ـ علائم به كار رفته در لرزه‌گير

لرزه‌گير اصطكاكي

در سيستمهاي قديمي‌از اصطكاك خشك سيستم تعليق مانند اصطكاك ميان لايه‌هاي فنر تخت، براي ميراي لرزش بهره گیری مي‌گردید. اصطكاك ورقه‌هاي فنر تخت در اثر پيش فشار اوليه‌اي می باشد كه در اثربستن لايه‌ها بر روي هم به وجودآمده می باشد. اما مقدار اين نيروي اصطكاك براي جذب ارتعاشات كافي نمي‌باشد.

شكل 23 ـ لرزه‌گير اصطكاكي

لرزه‌گير اصطكاكي بر پايه اصطكاك خشك مي‌باشد. اينگونه لرزه‌گيرها هنگام بازي فنرها، با تماس سطوح به يكديگر مقاومتي را در برابر اقدام فنرها به وجودمي‌آوردند. اين لرزه‌گيرها ممكن می باشد از نوع يك طرفه و يا دو طرفه باشند. درهنگام جهش فنر، تسمه‌اي كه به محور چرخها بسته گردید به سختي روي سطح فلزي مالش پيدا كرده و به آهستگي قسمت مغزي لرزه‌گير را مي‌پيچاند و تسمه از لرزه گير خارج مي‌گردد در زمان فشردگي فلزي كه در قسمت مغزي قرار گرفته مغزي را در جهت عكس پيچانده و تسمه را در جهت مخالف حالت قبل به داخل لرزه‌گير مي‌كشاند و در سر راه فشرده شدن فنر هيچگونه مقاومتي از خود نشان نمي‌دهد.

لرزه‌گيرهاي دو طرفه از نوع اصطكاكي معمولا شامل دو يا چند صفحه فلزي بوده كه در هنگام اقدام فنر بسختي بر روي يكديگر ماليده مي‌شوند. يك دسته از اين صفحات بر روي محوري به شاسي محكم شده و دسته ديگر بر روي همان محور به وسيله بازويي قادر به گردش در حدود چند درجه ميباشد. اهرمي‌كه به اين دسته صفحات متصل شده باكمك مفاصل ديگري به محور چرخها بسته مي‌شوند. در اين صورت هنگام فعاليت فنرها، لرزه‌گيرها وارد اقدام شده و از نوسانات دائمي‌جلوگيري مي‌كنند. فشاري كه صفحات را به يكديگر درگير كرده قابل تنظيم می باشد و اين لرزه‌گير را مي‌توان هم در خودروهاي كوچك و هم بزرگ نصب نمود . اين لرزه‌گيرها در خودروهاي مسابقه‌اي و تانكهاي جنگي ارتش نيز به كار مي‌رفته می باشد.

لرزه‌گير گازي

لرزه گير گازي از بخش هاي زير تشكيل شده می باشد :

رينگ آب‌بندي                  هادي ميله پيستون                ميله پيستون

كاسه نماد (آب‌بندي)        شير دو طرفه                          مايع از نوع روغن

پيستون                              لوله فشار                                پيستون آزاد ـ گاز

اين نوع لرزه‌گير از يك لوله محتوي گاز نيتروژن كه فشار زيادي دارد تشكيل شده می باشد. گاز توسط يك پيستون آزاد از روغن جدا گرديده می باشد . در اين نوع لرزه‌گيرها مقدار روغني كه از محفظه گاز خارج مي‌گردد توسط تراكم و انبساط گاز موجود در محفظه پائيني سيلندر جبران مي‌گردد. براي جلوگيري از مخلوط شدن روغن و هوا از يك لاستيك آب‌بندي بهره گیری مي‌گردد. گاز موجود در سيلندر داراي فشاري در حدود 20 تا 30 اتمسفر مي‌باشد ، كه اين امر باعث جلوگيري از كاويتاسيون (خلا) مي‌گردد. وسط يك شيرديسكي دو طرفه كه در پيستون تعبيه گرديده نيروي ميراينده براي باز و بسته شدن لرزه‌گير بطور خودكار نسبت به سرعت پيستون كنترل مي‌گردد. اين نوع لرزه‌گير به دو صورت تك سيلندر و دو سيلندر ساخته مي‌گردد.

چگونگي كاركرد

در حالت انقباض دسته پيستون به سمت پايين حركت مي‌كند. روغن زير پيستون تححت فشار قرار مي‌گيرد. ضمن آنكه روغن زير پيستون از مجاري درشت‌تر به بالاي پيستون انتقال پيدا مي‌كند پيستون معلق هم تحت فشار قرار گرفته و گاز زير آن متراكم مي‌گردد (شكل 22) .

در حالت انبساط دسته پيستون بوسيله شاسي به بالا حركت مي‌كند. روغن از مجاري كوچكتر سوپاپ به زير پيستون باز مي‌گردد. از آنجا كه گاز داراي پيش فشار می باشد پيستون معلق را به سمت بالا رانده و با برگشت سريع روغن مقابله مي‌كند. بنابراين برگشت روغن از مجاري ريز سوپاپ به تاخير افتاده و برگشت فنر به حالت اوليه خود به آهستگي انجام مي‌گردد. در واقع ميرايش انرژي برگشتي فنر به گونه كامل انجام مي‌گيرد (شكل 22) .

لرزه‌گير روغني

امروزه لرزه‌گير روغني (هيدروليكي) داراي كاربرد فراواني می باشد و اساس اقدام آنها عبارتست از حركت دادن مايع روغني شكل از مجاري محدود و كوچك در هنگام انبساط و جهش فنر، در نتيجه ايجاد مقاومت در برابر جهش و فشرده شدن سريع آن ، در اينجا بهره گیری از مايع سبب نرمي‌اقدام لرزه‌گير و ايجاد كيفيت سواري راحت‌تر مي‌گردد (شكل 23).

شكل 24 ـ لرزه‌گير با لوله دو قلو

گونه‌هاي عمده لرزه‌گير هيدروليكي به قرار زير می باشد :

سيلندر موازي

سيلندر در جهت مخالف

نوع پروانه‌دار

شكل 25 ـ لرزه‌گير هيدروليكي

در دو نوع اول، دو سيلندر مختلف يكي كمپرس و ديگري براي بازگشت هست كه با نوسانات چرخ حركت به يكي از اين دو سيلندرمنتقل مي‌گردد و با فشار پيستون به روي مايع و عبور آن از سوراخهاي ريز متعادل مي‌گردد. در نوع پروانه‌دار نيز پره‌هايي در محفظه داخل سيلندر كار مي‌كنند. شكل 24 نمونه‌اي از لرزه‌گير با سيلندر موازي را نشان مي‌دهد.

دسته بندی : صنایع

دیدگاهتان را بنویسید