جان مته: فاصله اي كه بين دو شيار مارپيچ مته ها هست گويند.

فاز مته: برجستگي نازكي كه در كنار شيار مته هست فاز مته گويند. اين فاز اصطكاك بدنه مته با سوراخ را كاهش مي دهد و هدايت مته را در داخل سوراخ سهل و آسان مي سازد.

نکته مهم : برای بهره گیری از متن کامل پژوهش یا مقاله می توانید فایل ارجینال آن را از پایین صفحه دانلود کنید. سایت ما حاوی تعداد بسیار زیادی مقاله و پژوهش دانشگاهی در رشته های مختلف می باشد که می توانید آن ها را به رایگان دانلود کنید

قطر مته ها را در هر 100 ميلي متر از طول آنها، ‌به اندازه ‌يكدهم ميلي متر كوچكتر
مي سازند تا هنگام سوراخ كاري سوراخهاي عميق، ‌از تماس مته با سوراخ جلوگيري گردد. به همين دليل می باشد كه قطر مته ها را بايد در سر آنها و روي فاز اندازه گيري نمود.

– زاويه ي سر مته

زاويه ي سر مته تأثیر مهمي را در عمليات براده برداري به عهده دارند. كه اين زاويه ها را در اندازه و مقادير استاندار می باشد كه كارخانجات سازنده آن را توليد مي كنند. با انتخاب زاويه ي آزاد،‌ زاويه ي گوه مته بدست مي آيد. بعبارت ديگر به هنگام تيز كردن مته ها،‌ زاويه ي آزاد رادر آنها به وجودمي آوريم. همزمان با زاويه ي آزاد، ‌زاويه ي رأس مته كه بين دو لبه برنده قرار دارد سنگ زده مي گردد. ضمن تيز كردن مته، خطي روي جان مته به وجودمي آيد كه آن را لبه ي برنده ي عرضي گويند.

مقدار زاويه ي اين خط با امتداد لبه ي برنده ي اصلي حدوداً 55 درجه می باشد.

زاويه ي رأس مته كه براي سوراخكاري فولاد نرم و چدن مورد بهره گیری قرار
مي گيرد،‌118 درجه مي باشد.

– جنس مته:

مته ها را براي سوارخكاري مواد نرم مانند مسي و آلومينيوم از جنس فولاد ابزار سازي غير آلياژي (Ws) و براي سوارخكاري موادسخت مانند فولاد و چدن از جنس فولاد ابزار سازي آلياژي(ss يا Hss ) مي سازند. وبراي براده برداري از فولادهاي سخت لبه ي برنده ي آنها را از جنس فلزات سخت (الماسهHM) مي سازند و به سرمته اي كه از جنس فولاد معمولي می باشد جوش مي دهند.

در اشكال روبرو اعدادي كه نظاره مي نماييد مقاومت حرارتي مته ها در هنگام براده برداري می باشد.

– تيپ مته:

مته ها را براي داشتن زاويه برداري هنگام سوراخكاري مواد مختلف با زواياي رأس متفاوت مي سازند و آنها را در سه تيپ W،‌N و H به بازار عرضه مي نمايند.

الف) تيپ W

داراي زاويه ي مارپيچ زياد می باشد و براي سوراخكاري مواد نرم(مس و آلومينيوم) بكار
مي رود.

ب)‌ تيپ N

داراي زاويه ي مارپيچ متوسط مي باشد وبراي سوراخكاري فولاد و نرم،‌ فولاد ريخته و چدن به كار مي برند.

ج) تيپ H

داراي زاويه ي مارپيچ كم می باشد وبراي سوراخكاري فولاد سخت، برنج و برنز بكار
مي رود.

– انواع مته

لازم به يادآوري می باشد كه مته ها بر دو نوعند:

الف)‌مته ي مارپيچ                       ب) مته برگي

كه در اينجا از توضيح مته ي برگي به علت كم مصرف بودن و از دور خارج شدن و مزيت مته ي مارپيچ نسبت به آن صرف نظر شده می باشد و تمامي توضيحاتي كه در صفحات قبل داده شده مخصوص مته از نوع مارپيچ می باشد.

مزاياي مته ي مارپيچ:

1- زاويه ي براده ي مناسب در لبه هاي برنده

2- هدايت خود كار و اتوماتيك براده به بيرون از سوراخ

3- هدايت خوب و كامل مته به سمت داخل سوراخ

4- از نظر اقتصادي مقرون به صرفه می باشد.

5- قطر اين مته در هنگام تيز كردن يكنواخت مي ماند.

– ماشين مته (دريل):

ماشين مته در سه نوع می باشد:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

الف ماشين مته دستي

ازاين ماشين براي سوراخكاري قطعات كوچك و كارهايي كه در خارج از كارگاه قرار دارند مورد بهره گیری قرار مي گيرد و دقت اين ماشين كم می باشد.

  ب )ماشين مته ي روميزي :

اين نوع ماشين براي سوراخكاري قطعات كوچك و ايجاد سوراخهايي تا قطر 13 ميلي متر كاربرد دارد. و از سه قسمت پايه،‌بدنه و ستون تشكيل شده می باشد. روي ميز اين ماشين، ‌شيارهاي مانند T جهت بستن گيره و يا قطعه كار به كمك روبند تعبيه شده می باشد. وبدنه ي اين ماشين از نظر ارتفاع و حركت شعاعي قابل تنظيم می باشد.

ج)‌ماشين مته ستوني

ازاين ماشين براي سوارخكاري روي قطعات بزرگ و ايجاد سوراخ هايي تا قطر 45 ميلي متر كاربرد دارد.

اين نوع ماشين داراي روميز ثابت و متحرك می باشد.

از ميز متحرك براي سوراخكاري قطعات كوچك تر و ميز ثابت براي سوراخكاري قطعات بزرگ تر مورد بهره گیری قرار مي گيرد. ميز متحرك از نظر ارتفاع و حركت دوراني قابل تنظيم می باشد.

لازم به ذكر می باشد كه حركت اصلي (دوراني) ماشين هاي مته ي روميزي و ستوني بوسيله ي الكتروموتور تأمين    مي گردد و اين حركت توسط چرخ تسمه به ميل مته انتقال مي يابد. ميل مته علاوه بر حركت دوراني وظيفه ي پيشروي و هدايت مته را دارا مي باشد.

حركت پيشروي ميل مته توسط اهرم و چرخ دنده اي كه با اهرم شانه اي روي غلاف درگير می باشد، تأمين مي گردد و در قسمت سرميل مته سوراخ مخروطي شكلي هست كه دنباله ي مته و يا سه نظام در داخل آن قرار مي گيرد و محكم مي گردد.

– بستن مته

براي بستن مته به ماشين دو وسيله ي لازم می باشد:

الف) كلاهك مته مته هايي كه داراي دنباله ي مخروطي شكل هستند بطور مستقيم ويا به كمك كلاهك هاي مخروطي،‌در سرميل مته بسته مي شوند. براي خارج كردن مته ازميل مته و يا كلاهك از ميل مته،‌از تسمه ي فولادي شيب داري به نام گوه بهره گیری مي گردد.

و بدين ترتيب براي خارج كردن مته از كلاهك ،‌دنباله ي آن را روي چوبي تكيه مي دهيد و به سرگوه ضربه وارد مي نماييد.

ب- سه نظام مته:

براي بستن مته هاي دنباله ي استوانه اي از سه نظام آچار دار و يا سه نظام سريع (بدون آچار) بهره گیری مي كنند.

براي اقدام سوراخكاري بايد قطعه ي كار را در حالت ثابتي قرار دهيد البته در قطعات بزرگ وسنگين نيازي به اين كار نيست. براي اين مقصود از گيره ي روميزي بهره گیری كنيد.

– سرعت برش مته:

مقدار راهي كه خارجي ترين نقطه ي لبه ي برنده مته در هر دقيقه طي مي كند را سرعت بوش گويند و از ارتباط ي فوق سرعت برش مته محاسبه مي گردد.

V : سرعت برش مته بر حسب متربر دقيقه

D : قطر مته بر حسب ميلي متر.

N : تعداد دوران مته در هر دقيقه

جنس كار   جنس مته  
  WS SS HM
فولاد 10 25 40
چدن خاكستري 8 15 60
فلزات سبك 60 90 100

 

سرعت برش مته به عواملي مانند جنس قطعه ي كار،‌جنس مته ي مورد بهره گیری و عدم بهره گیری از مايع خنك كننده و عوامل ديگري بدست مي آيد. جداول بالا از راه تحقيق و تجربه حاصل شده می باشد.

– مايع خنك كننده در اقدام سوراخكاري :

اين مايع كه در اقدام سوراخكاري وظيفه ي خنك كردن و چرب كاري را بر عهده دارد و در ايران به نام آب صابون معروف می باشد. آب صابونامولسيوني از 10 تا 15 درصد روغن مته (محلولي از صابون و روغن هاي معدني) در آب مي باشد. روغن مته كه براي تهيه ي آب صابون به كار مي رود در كشور ما به نام روغنZ1 معروف بوده كه توسط شركت نفت توليد و به بازار عرضه مي گردد.

براي تهيه ي آب صابون،‌ مقداري روغن مته را در آب بريزيد و خوب مخلوط نماييد.

نكته آنكه آب صابون نبايد كثيف گردد و به دليل بيماري هاي پوستي كه ممكن می باشد به وجودآورد،‌شستن دست با آن مجاز نيست.

ماده ي خنك كاري براي سوراخكاري فولاد،‌آب صابون می باشد و براي چدن خشك وآلومينيوم نفت مي باشد.

– روش سوراخكاري

براي ايجاد سوراخكاري با در نظر داشتن شكل هاي زير اقدام نماييد.( توضيح بيشتر بعهده‌ي خواننده مي باشد.)

اگر در هنگام سوراخكاري مته منحرف گردد روش اصلاح آن در شكل زير آمده می باشد. (توضيح بيشتر بر عهده ي خواننده مي باشد.)

– نكاتي در اقدام سوراخكاري

1- قبل از شروع، ‌سطح كار‌ را محكم روي گيره ي مناسب ببنديد.

2- محل سوراخكاري را با سوزن و سمبه علامت گذاري نماييد.

3- مته ي مناسب با قطعه ي كار را انتخاب نماييد و آن را به كمك سه نظام دريل ببنديد.

4- در هنگام براده برداري ماشين مته را آرام آرام به سطح كار فشار دهيد زيرا هم كار بهتر انجام گردد و هم از شكستن مته جلوگيري گردد.

5- در حين سوراخ كاري،‌ محل سوراخكاري را با آب صابون يا مايع خنك كننده،‌ خنك نماييد تا از سوختن نوك مته جلوگيري بعمل آيد.

6- نوك مته را قبل و بعد از اقدام سوراخكاري كاملاً تميز نماييد.

7- در هنگام سوراخكاري از دستكش و عينك ايمني بهره گیری نماييد.

– برقو كاري

سوراخ هايي كه بوسيله ي مته ايجاد مي شوند داراي سطوح ناصاف و ناهمواري هستند و از اندازه ي دقيقي برخوردار نيستند به همين دليل از برقو كاري جهت صاف و صيقل کردن سطح داخل سوراخ ها بهره گیری مي گردد.

برقوها را از جنس فولاد ابزار سازي يا فولاد تندبر مي سازند البته برقوهاي ديگري نيز از جنس الماسه هست.

برقوكاري معمولاً‌در تراشكاريها كاربرد دارد و بيشتر در سيلندر تراشيها جهت صيقلي كردن داخل سيلندرها و تعمير آنها مورد بهره گیری قرار مي گيرد.

دسته بندی : مواد - متالوژی

دیدگاهتان را بنویسید