مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

قسمتی از متن پایان نامه :

 

علوم حديث

علوم حديث، علومي می باشد که از دو علم روايت حديث و درايت حديث بحث مي‌‌کند. علم روايت حديث نقل آزاد و دقيق (قول و فعل و تقرير) پيامبر می باشد که صحابه يا تابعين به او نسبت داده‌‌اند و علم درايت حديث، بحث و مسايلي که حال راوي و روايت را از نظر سند و متن حديث بررسي مي‌‌کند.[1]

اصطلاحاتي در حديث هست مانند صحيح، حسن، ضعيف، منکر و باطل و… همه به سند احاديث مربوط هستند نه متن آن‌‌ها.

اگر به سير تاريخي علم‌الحديث تا به امروز نگاه کنيم، مي‌‌بينيم بسيار اندک بررسي و نقد احاديث صورت گرفته می باشد و حديث شناساني زیرا ابن تيميه، عراقي، صغاني و… احاديث نادري را نقد کرده‌‌اند که به گونه کامل اطمينان داشته که ضعيف يا موضوع و… بوده‌‌اند. در دهه‌‌هاي اخير، در کشورهاي اسلامي حديث‌پژوهاني گاه با احتياط در نقد احاديثي چند، کوشش‌‌هاي کرده‌اند[2] که در دنياي معاصر و جهان علم امروز ضروري می باشد.

اهمّيت دقت در احاديث صحيح و ضعيف يا جعلي زماني آشکارتر مي‌‌گردد که فرموده‌‌ي خداوند را، در لزوم و پيوستگي اطاعت از خدا و رسول گرامي(ص) در نظر آوريم(آل‌عمران/13) سپس به تذکر تکان دهنده‌ي پيامبر(ص) توجه کنيم که فرمود: إنَّ کذِباً علي ليسَ ککذِبٍ علي اَحدٍ، مَن کذِبَ عَلَي متعَمّداً فَليتَبَوَّأ مَقعَدهُ مِنَ النَّار؛ يعني دورغ بستن بر من، مانند دروغ بستن بر ديگران نيست، کسي که به عمد بر من دروغ بربند، مي‌‌بايد جايگاه خود را در آتش دوزغ آماده کند.[3]

«روايت، حديث، خبر، اثر، سنت و گاه حديث، مجموعه واژه‌‌هايي هستند که در اصطلاح علماي حديث، به يک معني بکار مي‌‌طریقه.»[4] امّا گاه تفاوتي بين روايت و خبر و حديث گذاشته‌‌اند و آن می باشد که حديث، فقط اقوال و افعال و احوال رسول اکرم (ص) می باشد امّا خبر و روايت عام هستند و رفتار و گفتار هر کسي را شامل مي‌‌شوند.[5]

حديث يا سنت، بعد از قرآن حجت و دومين ادله‌‌ي فقهي و شرعي مورد اتفاق همه‌‌ي علماي اسلام می باشد؛ به عبارت ديگر «گونه‌‌اي از وحي يا پرتوي از انوار قرآن کريم می باشد.»[6]

در اين پژوهش، روايات مجعول به مجموعه‌‌ي اخبار و روايت‌‌هايي اطلاق مي‌‌گردد که در قرآن و فرهنگ اسلامي اصالت ندارند و از طريق قصّاصان و جاعلان حديث و خبر، از همان قرون اوليه‌ي اسلامي وارد تفسير و فرهنگ و ادبيات اسلامي شده و حقيقت‌‌هاي قرآني به ويژه قصص و روايات اسلامي را با ابهام روبرو ساخته‌‌اند و خواسته و نا خواسته و به شيوه‌‌هاي گوناگون توسط بزرگان فرهنگ و ادبيات اسلامي و ايراني پذيرفته و در آثارشان به فراواني هست.

آن‌چه يادآوري آن در اين پژوهش اهمّيت دارد، بازشناخت احاديث ضعيف و جعلي می باشد که «بايد دانست که کليه احاديث منقوله، صحّت نپيوسته و روي دلايل و شواهد‌‌ي، ‌دست جعل در ميراث نبوت و… برده شده می باشد.»[7] مقصود از احاديث ضعيف، هر حديثي می باشد که شرايط حديث حسن و صحيح را نداشته باشد. ابن‌الصلاح مي‌‌گويد: كل حديث لم تجتمع فيه صفات الصحيح و لا صفات الحسن فهو ضعيف.[8]

ابن‌الجوزي در مقدّمه كتاب «الموضوعات» مي‌‌گويد: هر حديثي را ديديد که مخالف با عقل و مغاير با نقل و متناقض با اصول بود، به آن که آن حديث موضوع و جعلي می باشد. اين اصل ابن جوزي امروزه بيشر پذيرفتني می باشد و حقيقت آن می باشد که بيشترين جعليّات مربوط به مناقب پيامبران و صحابه می باشد.

 

ـ مهم‌‌ترين اصل حديث‌شناسي

هر خبري از سه حالت خارج نيست: قطعاً راست می باشد مانند احاديث متواتر يا قطعاً دروغ می باشد مانند احايث موضوع و ساختگي يا احتمال راست بودن در آن مي‌‌رود (مفيد ظن می باشد) مانند احاديث احاد.

اساسي‌‌ترين و مهم‌‌ترين اصل حديث‌‌شناسي عرضه‌‌ي حديث به قرآن می باشد» حضرت رسول(ص) فرموده: «هر گاه سخني از من روايت گردید آن را با قرآن تطبيق دهيد اگر موافق آن بود بپذيريد والّا آن را رها نماييد.»[9] يا «هرچه مخالف قرآن باشد از ما نيست.»[10]

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

البته براي نقد وصحت و سقم حديث شرايط ديگري هم برشمرده‌‌اند، مانند: عدم مخالفت با عقل و منطق؛ که براي نسل امروز حائزاهميت می باشد.

[1] علوم حدیث، صبحی صالح، ص 83 و علم‌الحدیث و روایةالحدیث، صص 8 و 5

[2] مانند کتاب «السنه النبویّه بین اهل الفقه و اهل الحدیث» نوشته محمّد غزالی مصری که با عنوان «نظری نو در فهم احادیث نبوی » توسط داود ناروئی ترجمه شده می باشد.

[3] صحیح مسلم، باب تغلیظ الکذب… ش 14، صحیح بخاری، کتاب الجنائر، ش 1291 (به نقل از: نظری نو در فهم احادیث ص 19 و در نهج‌البلاغه هم به همین شکل با اندک تغییراتی در لفظ آمده می باشد؛ علم‌الحدیث شانه‌چی، ص 93.)

[4] علوم حدیث، ص 6 و سیر تاریخی تدوین علم حدیث، ص 53

[5] سیر تاریخی…، ص 53

[6] نظری نو در فهم احادیث.. ص266

[7] علم الحدیث… ص 93

[8] مقدمه‌ي ابن‌الصلاح، ص122

[9] تفسیر کبیر، ج10، ص 148

[10] علم‌الحدیث… کاظم شانه‌چی، ص109

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

جهت بازشناسي و استخراج تأثيرات اسرائيليات و روايات مجعول، به کليه‌‌ي آثار عطّار توجه گردید تا تحقيق از جامعيت برخوردار بوده و در نهايت به نتيجه‌‌گيري متقن و برآوردي جامع و مانع دست يافته گردد.

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه روایات مجعول و اسرائیلیات در آثار عطّار نیشابوری

از لینک پایین صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید: