مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

اریک دونالد هیرش (Eric Donald Hirsch) ( – 1928 م.):

 

اریک هیرش نویسندۀ آمریکایی و از منتقدان جدی هرمنوتیک نسبی‌گرا و فلسفی گادامر در کتاب اعتبار در تأویل (Validity of interpretation) می‌نویسد که رسالت اصلی هرمنوتیک یافتن اصل یا ضابطه‌ای می باشد که بتوان اشکال گوناگون و متفاوتی را که در نقد به دست می‌آید بنا به آن ارزیابی نمود و نیت اصلی یا معنای راستین را بازشناخت. به عقیدۀ وی هرمنوتیک عبارت می باشد از شناخت افق معنایی واژگان در روزگار و سپس در سخن مؤلف و در متن.

هیرش با دو رویکردی که به هرمنوتیک یا نظریۀ تأویل وجود داشت مخالف بود. نخست رویکرد نقد نو؛ دوم رویکرد گادامر که تحت تأثیر هایدگر قرار دارد و از سی سال پیش رهبر و شارح نظریۀ هرمنوتیکی به شمار می‌رود. هیرش از شکل سنتی هرمنوتیک دفاع می کند، هرمنوتیکی که با آثار شلایرماخر و دیلتای سخت پیوند خورده می باشد.

کتاب هیرش که به هردو نظریه سنت نقد نو و گادامر حمله می کند، احتمالا بیش از هر اثر دیگری، نقد انگلیسی-آمریکایی را از ربط نظریۀ هرمنوتیکی با تأویل ادبی آگاه می کند. قبل از دورۀ جدید هرمنوتیک اساساً متوجه این امر بود که: چگونه بایستی کلام‌های آسمانی مثل کتاب مقدس را قرائت نمود؟ آیا بایستی کتاب مقدس را متنی دانست که بر خود متکی می باشد و بر این مبنا آن را خواند یا فهم آن نیازمند پذیرش آموزه‌های کلیساست؟ شلایر ماخر را که بنیانگذار هرمنوتیک مدرن و هیرش را جدی‌ترین ناقد آن می‌خوانند معتقد بودند که دامنۀ هرمنوتیک را علاوه بر تأویل کتاب مقدس، بایستی فراسوی حیطۀ دین کشاند تا در نتیجه بتوان آن را به گونه کلی‌تر در تأویل متون به کار گرفت.[1]

وی معتقد می باشد که «متن یک معنا دارد و این معنا علیرغم گذشت زمان یا روش‌های متفاوت ادراک تفسیری یکسان باقی می‌ماند.»[2]

هيرش معنای الفاظ را وابسته به قصد مؤلف و هدف تفسیر را نیز جستجوی این قصد می‌داند. مفسر بایستی به بازآفرینی متن بپردازد تا قصد مؤلف را دریابد. از نظر وی زمینۀ متن در فهم معنای آن نقشی ندارد، بلکه در تفسیر آن دخالت دارد. [3]

 

 

1-3-7-1 تفاوت فهم و تفسير:

او میان فهم و تفسیر فرق قایل می باشد. او فهم را در ارتباط با مهارت فهمی و تفسیر را در مورد مهارت تشریحی به کار می‌برد:

  • فهم یا مهارت فهمی به ساختن معنای متن بر اساس خود متن تصریح می کند. فهم عبارت می باشد از بازسازی معنا، یا در فضای یک متن و اصطلاحات آن قرار گرفتن. به اظهار دیگر مهارت فهمی همان درک متن به کمک متن می باشد.
  • تفسیر و تأویل یا مهارت تشریحی که عبارت می باشد از توضیح و تشریح معنا. به اظهار دیگر توضیح و تشریح فهم بر اساس اصطلاحاتی می باشد که مخاطبان آن را می‌فهمند. فهم خاموش می باشد، اما تفسیر زیاده‌گو می باشد. درواقع پس از آنکه مفسر به فهم دست پیدا نمود، یعنی معانی الفاظ متن را درک نمود، اگر بخواهد برای مخاطبان خود آن را توضیح و توضیح دهد وارد قلمرو تفسیر و تأویل شده می باشد. در این حال دست مفسر باز می باشد از این جهت که می‌تواند برای توضیح از واژگان و اصطلاحات بیشتری بهره گیری کند. از نظر هرش ممکن می باشد که افراد فهم یکسان از متن داشته باشند اما هریک تفسیر خاصی را ارائه دهند. فهم معنای متن برای همه یکسان می باشد و اختلاف میان مفسران فقط در مرحلۀ تشریحی تحقق پیدا می کند. [4]

هیرش مدعی می گردد که نیّت مؤلف بایستی معیاری باشد که به وسیلۀ آن صحت هر تأویل و توضیح معنای لفظی عبارتی سنجیده گردد… به نظر او معنایی دگرگونی ناپذیر هست که به آگاهی یا نیت مؤلف وابسته می باشد و مستقل از هرگونه تأویل زبانی پابرجا می‌ماند. هدف تأویل یافتن این معناست[5]. زیرا که معنا یک بار و برای همیشه با نیت گوینده تعیین می گردد و میان برداشت‌های متفاوت مخاطبان یکی به این نیت نزدیک‌تر می باشد یا با آن منطبق می باشد و به این اعتبار درست می باشد… از این رو بایستی افق معنایی هر واژه را شناخت، واژه‌ای… در افق خاصی… آشکارا دلالتی می‌یابد که با افق معنایی واژه در زبان امروز تفاوت دارد. کار هرمنوتیک شناخت افق معنایی واژه در روزگار و در گام بعد در سخن شاعر می باشد.[6]

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

[1] – حسن‌پور 24

[2] – کورنز هوی 103

[3] – نصری 98

[4] – نصری 98

[5] – احمدی، ساختار و تأویل متن 591

[6] – احمدی، ساختار و تأویل متن ص 595 و 596

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  • پیشینۀ علم تأویل چیست؟
  • نظر تفکر اسماعیلی دربارۀ تأویل به عنوان اصل بنیادین این مذهب چیست؟
  • پیشینۀ علم هرمنوتیک در تفکر غرب چیست؟
  • آیا تأویل، آنچنان که ناصرخسرو به عنوان یک اسماعیلی بلندمرتبه به آن دست می‌یازد، با هرمنوتیک، آنچنان که در غرب تعریف می گردد، شباهت دارد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه تأویل‌های کتاب وجه دین حکیم ناصرخسرو قبادیانی