مبحث پنجم : تعهدات ارائه دهندگان کالا در بستر مبادلات الکترونیکی

در باب سوم قانون تجارت الکترونیکی در خصوص قواعد مختلف و مبحث اول آن در رابطه با تعهدات ارائه دهندگان کالا ، قانونگذار برای فروشندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات که از این طریق اقدام به فروش و یا ارائه خدمات می نمایند ، در راستای حمایت از حقوق مصرف کنندگان شرایطی را بیان نموده است.

همانگونه که در داد وستد روزانه گاه فروشندگان و ارائه دهندگان خدمات که بطور مستقیم با ارباب رجوع در ارتباط می باشند سعی در مغبون نمودن ایشان داشته و با فروش کالای معیوب و یا فاقد کیفیت مناسب و همچنین ارائه خدمات بی کیفیت و استفاده از لوازم مستعمل تلاش در کسب منافع بیشتر و نادیده گرفتن حق مصرف کننده دارند که سازمان حمایت از حقوق مصرف کننده و سازمان تعزیرات حکومتی در این راستا سعی در کنترل و برخورد با خاطیان داشته و دارند، در دنیای مجازی و عدم شناخت کافی طرفین از یکدیگر چنین اعمالی بیشتر متصور بوده و مشهود است که در این راستا قانونگذار شرایطی برای اینگونه ارائه دهندگان کالا و خدمات وضع نموده است تا مصرف کننده بتواند در صورت بروز اشکال یا نقصی با مراجعه به ارائه دهنده  وی را وادار به پاسخگویی و گاه جبران خسارت نماید.

” فروشندگان کالا و ارائه دهندگان خدمات بایستی اطلاعات موثر در تصمیم گیری مصرف کنندگان جهت خرید و یا قبول شرایط را از زمان مناسبی قبل از عقد در اختیار مصرف کنندگان قرار دهند. حداقل اطلاعات لازم، شامل موارد زیر می باشد:

الف –  مشخصات فنی و ویژگی های کاربردی کالا و یا خدمات.

ب – هویت تامین کننده، نام تجاری که تحت آن نام به فعالیت مشغول می باشد و نشانی وی.

ج –  آدرس پست الکترونیکی، شماره تلفن یا هر روشی که مشتری در صورت نیاز بایستی از آن طریق با فروشنده ارتباط برقرار کند.

د – کلیه هزینه هایی که برای خرید کالا بر عهده مشتری خواهد بود ( از جمله قیمت کالا و یا خدمات، میزان مالیات، هزینه حمل، هزینه تماس)

ه – مدت زمانی که پیشنهاد ارائه شده معتبر می باشد.

و – شرایط و فرآیند عقد از جمله ترتیب و نحوه پرداخت، تحویل و یا اجرا ، فسخ ، ارجاع ، خدمات پس از فروش “[1]

قانونگذار برای حفظ حقوق مصرف کنندگان کالا و خدمات شرایطی را به فروشندگاه کالا و ارائه دهندگان خدمات الزام و ایشان موظف به رعایت آن می باشند. اکنون تبلیغات در دنیای مجازی بسیار گسترده شده و در هر پایگاه که مراجعه شود نمونه ای از تبلیغات اعم از فروش کالا یا ارائه خدمات را مشاهده خواهد شد ، آیا از این آگهی ها جهل مشتری به مشخصات کالا و یا خدمات و شرایط آن و سایر جزئیات رفع خواهد شد؟ آیا خریدار از ضمانت آن اطمینان دارد که در آینده بتواند از خدمات آن بهره ببرد؟ آیا شرکت سازنده کالا یا ارائه دهنده خدمات بطور کامل با ذکر مشخصات و نشانی و تلفن و پست الکترونیک معرفی شده است؟ آیا کالا کپی برداری از نمونه اصلی است که توسط کپی بردار ارائه می شود یا اصل کالا توسط سازنده آن عرضه شده است؟ در جواب این پرسشها قانونگذار حداقل شرایطی برای رفع این ابهامات قائل شده است که عبارتند از :

1-مشخصات فنی و ویژگیهای کاربردی کالا و یا خدمات

2- هویت تامین کننده، نام تجاری و نشانی

3- آدرس پست الکترونیکی، شماره تلفن و هر روشی که مشتری بتواند با فروشنده ارتباط برقرار کند.

4- قیمت کالا یا خدمات، مالیات، هزینه حمل و تماس و سایر هزینه ها

5- شرایط انجام معامله ویا ارائه خدمات و نحوه انعقاد قرارداد

دنیای مجازی ساده ترین راه برای کسب اطلاعات است، اکثر تولید کنندگان بزرگ و سرشناس و ارائه دهندگان خدمات دارای پایگاه الکترونیکی بوده و در آن اطلاعات کامل خود و محصولات تولیدی و یا خدمات قابل ارائه و همچنین راههای تماس و نشانی و شماره تلفن خود را به صورت کامل بیان داشته اند. در صورت مشاهده آگهی می توان با استفاده از موتورهای جستجو به پایگاه اصلی سازنده کالا یا ارائه دهنده خدمات وارد و در رابطه با کالا و خدمات بررسی لازم را انجام داد و در صورت نیاز می توان با مراجعه حضوری و یا تماس تلفنی از صحت و درستی آگهی و سایر مشخصات و خدمات آن اطلاع حاصل نمود. [2]

هدف قانون گذار از شرایط بیان شده در ماده33 عبارتست از :

الف )  اطلاع کامل مشتری نسبت به کالا یا خدمات مورد نظر و اشراف کامل وی به نحوی که جهل او نسبت به موضوع از بین رفته باشد.

ب ) اطلاع مشتری از سازنده کالا یا ارائه دهنده خدمات و ذکر مشخصات کامل و نام تجاری وی جهت جلوگیری از خرید کالاهای مشابه .

ج ) درج هرگونه روشهای تماس در صورت نیاز مشتری جهت ارتباط با ارائه دهنده کالا یا خدمات اعم از اینکه جهت اطلاع بیشتر از دستور العمل استفاده ، نقصهای احتمال، خدمات پس از فروش ، ضمانت و سایر موارد .

د) درج کلیه هزینه هایی که برعهده مشتری خواهد بود، در اکثر موارد قیمت اصلی کالا با قیمت واقعی تمام شده برای مصرف کننده متفاوت است، در برخی شرایط مصرف کننده علاوه بر قیمت درج شده می بایست مالیات بر ارزش افزوده، مالیات ورود یا خروج کالا از کمرگ ، هزینه حمل و سایر موارد را پرداخت نماید و گاه در صورت اطلاع مشتری از این شرایط ممکن است از خرید خود منصرف شود. در دنیای مجازی ارائه دهنده کالا یا خدمات ملزم به اعلام کلیه این هزینه ها به مشتری می باشد.

ه ) منظور قانونگذار از بیان ” مدت زمانی که پیشنهاد ارائه شده معتبر است ” ایجاب است، ارائه دهنده کالا و خدمات در شبکه پیشنهاد ارائه کالا یا خدمات خود را مطرح می نماید، حال ممکن است که این کالا به تعداد محدود موجود باشد و یا خدمت قابل ارائه دارای زمان محدودی باشد و یا به هردلیل دیگری ممکن باشد که ارائه دهنده پیشنهاد خود را تغییر دهد و شخص این اطلاعیه را زمانی مشاهده نماید که موعد آن به پایان رسیده باشد، لذا شخص پیشنهاد کننده کالا یا خدمات می بایست زمان معتبر بودن پیشنهاد خود را مشخص نماید.

و ) منظور از عقد در این بند، عقد بیع ( خرید و فروش ) در خصوص ارائه دهندگان کالا و در رابطه با ارائه خدمات قرارداد مورد نظر می باشد ، نکته قابل تامل در این بند نحوه انعقاد قرارداد می باشد، طرفین قرار داد باید معلوم و مشخص باشند، موضوع قرارداد اعم از فروش یا خدمات مشخص و با ذکر کامل جزئیات بیان شده باشد به نحوی که ابهامی برای طرفین بوجود نیاورد. مبلغ قرارداد، نحوه  پرداخت مبلغ ، محل تسلیم کالا یا انجام خدمات و سایر موارد که از لحاظ قانونی موثر در یک قرار داد می باشند بطور کامل و واضح که رفع ابهام از طرفین نماید ذکر شود، همچنین ضمانت اجرا تخلف طرفین از مفاد قرارداد یکی از مهمترین موارد می باشد، حق فسخ یا امتیازات خاص برای یکی از طرفین یا هردو طرف نیز می تواند تاثیر زیادی در قرارداد داشته باشد.

مهمترین موضوعی که مطرح است انعقاد قرارداد از طریق واسطه های الکترونیکی و از راه دور بدون حضور طرفین در یک محل می باشد که زمان و محل انعقاد می تواند در آثار عقد تاثیر به سزایی داشته باشند.

در مبادلات عادی هر کالا دارای اوصافی است که می بایست در هنگام عرضه ذکر شود و همچنین مشخصات تولید کننده کالا نیز می بایست به اطلاع مصرف کننده برسد، این امر نیز در قانون تجارت الکترونیکی مد نظر قرار گرفته است.

” تامین کننده باید به طور جداگانه ضمن تایید اطلاعات مقدماتی اطلاعات زیر را ارسال نماید:

الف – آدرس محل تجاری یا کاری تامین کننده برای شکایت احتمالی

ب- اطلاعات راجع به ضمانت و پشتیبانی پس از فروش

ج –  شرایط و فراگرد فسخ معامله به موجب مواد 37 و 38 این قانون

د- شرایط فسخ در قراردادهای انجام خدمات. “[3]

ملاحظه می شود که قانونگذار علاوه بر تایید اطلاعات مقدماتی که در مباحث پیشین ذکر آن رفت تامین کننده کالا و خدمات را ملزم به ارائه موارد فوق به صورت جداگانه نموده است.

مورد اول آدرس محل تجاری یا کاری تامین کننده برای شکایت احتمالی است، ممکن است کالا دارای ایراد باشد؛ ایراد ممکن است مشمول ضمانت قرار نگیرد اما موجب بروز خسارت به خریدار گردد، به عنوان مثال وسیله موجب آتش سوزی و خسارت گردد و یا نقص موجود در سیستم برق اختلال ایجاد نماید و موجب بروز صدمات جانی و مالی گردد، در این حالت ارائه دهنده کالا به موجب قانون مسئولیت مدنی مسئول خسارات وارده است. حال ذکر آدرس محل تامین کننده کالا یا خدمات در تسهیل این امر موثر خواهد بود، البته در صورت عدم ذکر آن نیز می توان به طرق گوناگون از جمله با استفاده از اسم تجاری شرکت از طریق موسسه ثبت شرکتها، از طریق شماره تلفن شرکت و سایر موارد به آدرس تامین کننده کالا یا خدمات دسترسی پیدا نمود. همانگونه که در حال حاضر با خرید هر نوع کالا می توان نام تامین کننده آن و آدرس کارخانه یا دفتر مرکزی سازنده که بر روی بسته بندی کالا درج شده است را ملاحظه نمود.

مورد دیگری که می بایست به طور جداگانه ذکر شود اطلاعات راجع به ضمانت و پشتیبانی پس از فروش است، همانگونه که در هنگام خرید یک کالا کارت ضمات آن را نیز به خریدار تحویل می دهند اطلاعات مربوط به پشتیبانی و خدمات پس از فروش آنرا نیز ذکر می نمایند. به عنوان مثال در خرید یک دستگاه ماشین لباسشویی در کارت ضمانت آن ذکر شده است دارای یک سال گارانتی، 5 سال ضمانت موتور و 10 سال خدمات پس از فروش. به این معنی که کلیه قطعات دستگاه غیر از موتور به مدت یکسال مشمول ضمانت می باشد، موتور دستگاه دارای 5 سال ضمانت است و به مدت 10 سال خدمات پس از فروش نیز ارائه می گردد؛ البته ذکر 10 سال مانع از ارائه خدمات به مدت بیشتر نخواهد بود.

[1] – ماده 33 قانون تجارت الکترونیکی

[2] – سلسله مقالات حقوقی در نقد و بررسی قانون تجارت الکترونیکی، قابل مشاهده به صورت آنلاین در سایت : http://itnewsway.ir/Files/Doc/2655.pdf

[3] – ماده 34 قانون تجارت الکترونیکی

صفحه دانلود  پایان نامه : بررسی ماهیت سند الکترونیکی و تعهدات ناشی از آن


دیدگاهتان را بنویسید