مطالعه بازتاب توکّل و رضا در متون نثر عرفانی قرن چهار تا هشت هجری

تکه ای از متن پایان نامه :

آیات مرتبط با توکّل، متوکّل بودن حضرت نوح می باشد ديگر ماندن او فايده‌اي ندارد قومش را رها نمود و رفت. به تعبير محاوره‌اي از مردم قهر نمود. در مسير، بر کشتي سوار گردید و آن کشتي با نهنگي مواجه گردید. مردم در چنين مواردي به قيد قرعه يکي از سرنشينيان را در دهان نهنگ مي‌انداختند تا مشغول او گردد و ديگران نجات يابند. سه بار قرعه انداختند و هر سه با به نام حضرت يونس عليه‌السلام درآمد. سرانجام ايشان را در دهان نهنگ انداختند. حضرت يونس که اين گرفتاري را ديد فهميد که کوتاهي کرده می باشد و براي اين کوتاهي بايد مدتي در شکم ماهي بماند؛ «فَنَادَى فِي الظُّلُمَاتِ أَن لَّا إِلَهَ إِلَّا أَنتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنتُ مِنَ الظَّالِمِينَ* فَاسْتَجَبْنا لَهُ وَ نَجَّيْناهُ مِنَ الْغَمِّ وَ كَذلِكَ نُنْجِي الْمُؤْمِنينَ» (انبیا/21/87/88) در آن ظلمت‌ها صدا زد: خداوندا !غیر از تو معبودى نيست! منزّهى تو! من از ستمكاران بودم‏. خداوند می فرمایند: پس ما دعاى او را به اجابت رسانديم و از آن اندوه نجاتش بخشيديم و اين گونه مؤمنان را نجات مى‏دهيم‏.» هنگامي که حضرت يونس به کوتاهي خويش اعتراف نمود و از خداوند کمک خواست خداي متعال او را نجات داد. اين حقيقت اختصاص به حضرت يونس ندارد. ديگران هم بايد اشکال کار خود را بشناسند و اين چنين از خداي متعال طلب بخشش و ياري نمايند تا کارشان اصلاح گردد. از اين رو فرمود: «و اين گونه مؤمنان را نجات مى‏دهيم.» البته حضرت يونس کار حرامي انجام نداده بود، یونس پیامبر نیز درطلب عقوبت قوم خویش دچار شتاب زدگی گشت، و محکوم به حبس در شکم ماهی گردید.(نیشابوری/1381: 371) او در شکم  ماهی از اعماق وجود ش در دل تاریکی و ظلمت به خدا پناه برد و گفت: «ان لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین». خداوندا غیر از تو معبودی نیست؛ منزّهی تو من از ستمکاران بودم.(انبیا/87)

«وقت می باشد خوش آن را که بود ذکر تو من/ ور خود بود اندر شکم حوت چو یونس» (سعدی/1374: 271)

حضرت موسی در سوره (شعراء/61-62) یعنی هنگامی که هر دو گروه همدیگر را دیدند، یاران موسی گفتند: ما (در چنگال فرعونیان) گرفتار می گردیم (و هلاک می شویم).حضرت موسی گفت: چنین نیست و پروردگار من با من می باشد. قطعا به دست دشمنم نمی سپارد و به راه نجات رهنمودم خواهد نمود.

پروین اعتصامی در سروده ای بسیار زیبا ماجرای به نیل سپردن حضرت موسی و توکّل مادر حضرت موسی به خدا وند را بسیار زیبا اظهار کرده می باشد:

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

از لینک پایین صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک پایین صفحه مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک پایین صفحه