مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

چگونگی فکر و اندیشه­ی نشاط

 

شعرای عصر بازگشت و مانند نشاط اصفهانی، در قصیده به افكار مرسوم در عهد غزنوي و سلجوقي و در غزل به افكار دوران حافظ و سعدي توجه زیادی داشتند و مي­كوشيدند حتي­المقدور از مسايل روز صحبت نكنند تا سخن آنها هر چه بيشتر به اسلوب قدما، شبيه باشد. از اين رو در زبان و فكر محدوده­ي خاصي داشتند. در قصيده به تغزّل و سپس مدح و در غزل به مضامين عاشقانه و عارفانه گرایش خاصّی داشتند و از مسايل سياسي و اجتماعي و اقتصادي سخن نمي­گفتند.

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

غزلیات نشاط، شعر غنایی از نوع عاشقانه می باشد اما نه عاشقانه صرف؛ بلکه مضامین عارفانه هم دارد. تعبیرات و اصطلاحات عرفانی لابلای ابیات او به وفور به چشم می­خورد. قهرمان غزلیات او گاهی زمینی پنداشته می­گردد    و گاهی آسمانی و این افکار او را به حافظ نزدیک کرده می باشد. غزل او به این اعتبار، آمیزه و نقاوه­ای  از دو شیوه غزل عاشقانه و عارفانه می باشد و از طرف دیگر وظیفه­ی اصلی قصیده، که مدح باشد نیز به عهده گرفته می باشد. خواننده همان­گونه که نمی­تواند صرفاً سیمای معشوق زمینی را در غزلیات او ترسیم کند؛ نمی­تواند کاملاً تعبیر عرفانی را از اشعارش داشته باشد و به نظر می­رسد که اصطلاحات عرفانی نظیر منزلگه ریب، کوی خرابات و… در حکم سنن ادبی و به عنوان موارد شعری مورد بهره برداری قرار گرفته می باشد.

اشعار نشاط را می­توان هم از نظر محور افقـی و هم از نظر محور عمودی، مورد تجزیه و تحلیـل قرار داد:

هر بیت به گونه جداگانــه القا کننده مفاهیم ارزشمندی می باشد که شکل ضرب­المثل گونه­ای را به آن داده می باشد.

طاعــت از دســت نیاید گنــهی بایــد نمود              در دل دوست به هر حیله رهی بایستی نمود(110)

زنده بی عشق کسی در همه ی عالم نیست              وآنکه بی عشق بماند نفسی آدم نیست(80)

بی­ثباتی دنیا، وارستگی و بی­نیازی، اعتقاد به قضا و قدر، مهرورزی و پایبندی او به خاندان اهل بیت، بخشایش الهی، حال و سوز و گدازهای عاشقانه، بی­توجهی عاشق به نام و ننگ و از همه مشهودتر عشق و  غنا و شادی درون را می­توان در اشعارش به عینه دید.

 

غم و شادی که به یک لحظه دگرگون گردد              چه غم، ار باشد وگر زآنکه نباشد غم نیست(80)

قرار گــاه جهــان بــر مدار تقدیــر می باشد                عجب ز خواجه که در گیر و دار تدبیر می باشد(70)

سرم خوش می باشد و دو عالم به مدعای من می باشد         به هر چه می نگرم گویی از برای من اسـت(85)

بستم ز دعا لب که دعا بی­هوسی نیست                  مــا را ز خــدا غیــر خـدا ملتمسی نیست(86)

کف زنان، دست فشان، از دو جهان بر دو جهان           پرده بردارم و بیرون فکنم هر چه که هست(89)

در لابلای اشعار نشاط گاهی طنز و گوشه زدن به اهل دنیا دیده می گردد:

خواجه زین در به سلامت سر خود گیرد کاش         که ز سر می ننهد عادت خودرایی را (70)

خوش­بینی و امید آن­چنان به خوبی ترسیم شده که برای خوانندگان اثرش، شکل ملموس پیدا کرده و در زوایای پنهان ذهنشان حک می­گردد.

چاک کردند زبان، خاک فشاندند به چشم         لیک پنهان نظری جانب دل بگشادند (106)

ضعیف نوازی و در نظر داشتن هم نوعان نیز مانند مسائل مورد توجه نشاط می باشد:

شکـــــرانه ی بـــازوان پــــر زور                                رحمــــی به شکستــگـــان رنجــــــور (121)

در نظر داشتن خود و عوالم درونی گاهی او را از دیگران دور می کند و به دنیای درون سوق می­دهد که البته این نشانه خود بینی نشاط نمی­تواند باشد.

مردود خلق گشتم و گشتم پسند خویش                             رستم ز بند غیر و فتادم به بند خویش(126)

ما را به تلخکامی خود ذوق دیگــر اسـت                             چندیـن مـدار پاس لب نوشخند خویش(126)

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  1. سبک بازگشت چیست و در چه زمانی اتفاق افتاده می باشد؟ 2. تفاوت سبک بازگشت با سبک هندی چیست؟
  2. تأثیر نشاط اصفهانی در سبک بازگشت چه اندازه می باشد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی