مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

ج)نحوی

ابیات موقوف المعانی نیستند و معانی آنها در همان بیت تمام می گردد، در بسیاری از موارد فاقد نظم نثری هستند مانند: مقدّم کردن فعل بر سایر اجزای جمله: می روم تا چه کند مکرمت باده فروش، حذف فعل بدون قرینه: تو خداوند من و از تو همین لطفم بس، افعال ماضی و مضارع در اکثر موارد به شکل امروزی به کار می رود از قبیل: می روم، کند، بگشایی، در بعضی از فعلها از مختصّات فعلهای قدیمی بهره گیری می کند: بگشایی در معنی مضارع اخباری، حذف ب از مضارع التزامی گویی و بینی. اکثر افعال فعل ساده می باشد اما از افعال مرکب هم بهره گیری شده می باشد. در بیت سوم اجزای فعل مرکّب جابجا شده بدارید فراز، همچنین از نه به عنوان قید منفی در کلمات نه غم  ننگ و نه اندیشه نام بهره گیری شده می باشد که از ویژگی های سبک خراسانی می باشد.

2-سطح ادبی


تجاهل العارف: در اسناد امری به امری یا در تشخیص بین دو امر کاملاً متباین ،تردید یا بی اطلاعی نشان دهند. نحوه ی اظهار معمولاً به صورت سؤال بلاغی می باشد و نیز گاهی از افعال نفی از قبیل نمی دانم و نفهمیدم بهره گیری می گردد ( شمیسا، 1386: 99).

 

می روم تا چه کند مکرمت باده فروش
نقد جانی به کف و حسرت جامیست مرا

 

مراعات النظیر: و آن وقتی می باشد که بعضی از واژه های کلام اجزایی از یک کل باشند و از این جهت بین آنها ارتباط و تناسب باشد (شمیسا،1386: 107).

مثال: غم، اندیشه (1)  پا، دل (4)  گام، پا (4)   سر، دل (6)

 

تضاد: بین معنی دو یا چند لفظ تناسب تضاد (تناسب منفی) باشد، یعنی کلمات از نظر معنی، عکس و ضد هم باشند (شمیسا، 1386: 109).

یا: شاعر الفاضی را بکار برد که از نظر معنا با هم در تضادند (فشارکی، 1379: 91).

مثال: نام، ننگ (1)  خداوند، غلام (5)  نشاط، غم (6)

تلمیح: تصریح به داستانی در کلام می باشد و دو ژرف ساخت تشبیه و تناسب دارد؛ زیرا اولاً ایجاد ارتباط ی تشبیهی بین مطلب و داستان می باشد و ثانیاً بین اجزای داستان، تناسب هست (شمیسا،1386: 112).

یا: در اصطلاح علم بدیع، نزدیک به ارسال و مثل می باشد مگر آن که شاعر ارسال المثلی کند که مبنی باشد بر قصه یا حکایتی که مضمون آن در طی آن مذکور نبود (کاشفی، 1369: 121).

ای اسیــران قفــس، گوش بداریــد فــراز                   با شمــا از چمــن قدس پیامیســت مــرا

تصریح به: داستان طوطی و بزرگان مولانا

  تشبیه: ماننده کردن چیزی به چیزی، مشروط بر اینکه آن مانندگی مبتنی برکذب باشد نه صدق، یعنی ادعایی باشد نه حقیقی (شمیسا، 1386: 66).

 

دام بگشایی و غیر از سوی تو نگشایم گام

که به پا از دل سودازده دامیست مرا

 

تشبیه دل سودازده به دام: عقلی به حسی، مقیّد،  مفصّل، مؤکد

اضافه تشبیهی

که در آن میان مضاف و مضاف الیه ارتباط ی شباهت و همانندی باشد (انوری، گیوی،1370: 128 ).

به تشبیهی که درآن وجه شبه ذکر نشده باشد، مجمل می گویند.و به تشبیهی که در آن وجه شبه ذکر گردیده باشد، مفصّل می گویند. تشبیهی که در آن ادات تشبیه ذکر نشده باشد، مؤکد و به تشبیهی که ادات در آن ذکر گردیده باشد، مرسل یا صریح می گویند (شمیسا، 1387: 68).

تشبیه به اعتبار طرفین به چهار دسته تقسیم می گردد:

  • هر دو طرف تشبیه حسی هستند
  • مشبه عقلی، مشبه به حسی
  • مشبه حسی، مشبه به عقلی
  • هر دو طرف عقلی (شمیسا، 1387: 74)

تشبیه به اعتبار مفرد، مرکب و مقیّد بودن

1- مفرد تصور و تصویر یک هیئت و یک چیز می باشد.

2- تصویر و تصور مفردی می باشد که مقیّد به قیدی باشد.

3- مقصود از مرکّب لزوماً جمله یا عبارت یا مجموعه ی چند واژه نیست بلکه مرکب یک هیئت ترکیبی می باشد      و به قول قدما مرکب، هیئت منتزع از چند چیز می باشد و با زبان امروز، تابلو و تصویری می باشد ذهنی که چند چیز در به وجود آوردن آن تأثیر داشته باشند (شمیسا، 1387: 85).

 

می روم تا چه کند مکرمت باده فروش

نقد جانی به کف و حسرت جامیست مرا

 

اضافه تشبیهی (نقد جان): عقلی به حسی، مفرد، مفصّل، مؤکّد

استعاره: مهمترین نوع مجاز، مجاز به علاقه شباهت می باشد که به آن استعاره می گویند(شمیسا، 1387: 153).

یا تشبیه را آن قدر اختصار و فشرده کنیم تا فقط از آن مشبه به باقی بماند (شمیسا، 1387: 155).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  1. سبک بازگشت چیست و در چه زمانی اتفاق افتاده می باشد؟ 2. تفاوت سبک بازگشت با سبک هندی چیست؟
  2. تأثیر نشاط اصفهانی در سبک بازگشت چه اندازه می باشد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی