مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

قسمتی از متن پایان نامه :

 

غزل 43

 

 

غم به جایی فکند رخت که غمخواری هست
هر که یار دگرش نیست خدا یار وی می باشد
آنکه اندیشه ی گلزار و گلش در سر نیست
نخرد خواجه ی ما گر چه به هیچش بدهند
رفت روزت به سیه کاری و غفلت، دریاب
به لب لعل مناز این همه کز دولت شاه
زاهد از مجلس ما رخت برون بر که نشاط
ای خوش آنجا که نه یاری نه پرستاری هست
هر که کاری به کسش نیست به او کاری هست
می توان پیدا نمود که در پای دلش خاری هست
بنده ای را که به غیر از خواجه خریداری هست
تا ز خورشید اثری بر سر دیواری هست
این متاعی می باشد که بر هر سر بازاری هست
ننهد پای در آن حلقه که هشیاری هست
(نشاط اصفهانی، 1379: 83)

 

 

1- سطح زبانی

الف)آوایی

موسیقی بیرونی یا وزن: فاعلاتن، فعلاتن، فعلاتن، فع لن

بحر شعر: رمل مثمن مخبون اثلم

موسیقی کناری یا قافیه

کلمات قافیه: غمخواری، پرستاری، کاری، خاری، خریداری، دیواری، بازاری، هشیاری

در کلمات “کاری و خاری” صنعت تجنیس به کار رفته می باشد.

حرف روی صامت”ر”می باشد و حرف زاید صامت بلند “ی”می باشد.

شعر مردّف به ردیف فعلی”هست”می باشد.

موسیقی درونی

سجع متوازی: یار،کار (2)

سجع مطرّف: یار،پرستار(1)  غمخواری، پرستاری(1)

جناس اشتقاق : غم، غمخوار(1)  گلزار،گل(3)  نخرد، خریدار(4)

تکرار واژه: یار(2)  کار(2)  خواجه (3)

تکرار صامت واحد: صامت ک (2)   صامت خ (4)  صامت ر (5)  صامت ل (6)  صامت ر (7)

ب)واژگانی

لغات عربی: غم، غفلت، لعل، متاع، زاهد، مجلس، حلقه

لغات مرکّب: غمخوار، پرستار، اندیشه، گلزار، خریدار، سیه کاری، هشیار

ترکیب های اضافی: یاردگر، پای دل، خواجه ی ما، سر دیوار، دولت شاه

ترکیب های وصفی: لب لعل

اسم ذات

عناصر طبیعی: گلزار، گل، خار، روز، خورشید

انسانی: یار، کار، خواجه، بنده، دولت، شاه، نشاط

اعضای بدن: لب، پا

اشیا: لعل، کالا

جایها: دیوار، بازار، مجلس

عناصرمذهبی : خدا، زاهد

اسم معنی: غم، یار، هشیار، حلقه

ج)نحوی

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

در بعضی از ابیات فعل مقدم شده: نخرد خواجه ی ما گر چه به هیچش بدهند، اغلب افعال ربطی هستند،  بیشتر کاربرد فعل مضارع التزامی به شکل تاریخی: فکند، کار برد فعل مضارع اخباری به شکل قدیمی: نخرد، کار برد فعل نفی به شکل قدیمی: مناز حذف ب از فعل امر: رو، کار برد نه به عنوان قید نفی: نه چنان می باشد، کاربرد حرف شرط ار به شکل مخفف

 

 

2-سطح ادبی

ارسال المثل یا تمثیل


آنکه اندیشه گلزار و گلش در سر نیست
رفت روزت به سیهکاری و غفلت، دریاب
به لب لعل مناز این همه کز دولت عشق
می توان پیدا نمود که در پای دلش خاری هست
تا ز خورشید اثر بر سر دیواری هست
این متاعی می باشد که در هر سر بازاری هست

 

مراعات النظیر: گلزار،گل (3) روز، خورشید (5)  متاع، بازار (6)

تضاد: گل، خار(3)

ازدواج

 

هر که یار دگرش نیست خدا یار وی می باشد
هر که کاری به کسش نیست به او کاری هست

 

ایهام تناسب

 

زاهد از مجلس ما رخت برون بر که نشاط
ننهد پای در آن حلقه که هشیاری هست

 

تنسیق الصفات

 

رفت روزت به سیه کاری و غفلت، دریاب
تا ز خورشید اثر بر سر دیواری هست

 

حسن تعلیل

 

آنکه اندیشه گلزار و گلش در سر نیست
می­توان پیدا نمود که در پای دلش خاری هست

 

به لب لعل مناز این همه کز دولت عشق
این متاعی می باشد که در هر سر بازاری هست

 

صنعت تشبیه

سوالات یا اهداف این پایان نامه :

  1. سبک بازگشت چیست و در چه زمانی اتفاق افتاده می باشد؟ 2. تفاوت سبک بازگشت با سبک هندی چیست؟
  2. تأثیر نشاط اصفهانی در سبک بازگشت چه اندازه می باشد؟

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت ورد)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی

دانلود رایگان فایل دموی این پایان نامه (فقط حاوی ده صفحه از صفحات پایان نامه با فرمت PDF)

 پایان نامه مطالعه سبک شناختی شعر نشاط اصفهانی